Τετάρτη, Φεβρουαρίου 12, 2014
ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ-ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ-ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΥΠΕ ,ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΚΑΤΑΤΕΘΕΙΣΑ ΜΠΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΕΡΝΑ
ΔΕΥΤΕΡΑ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2014
ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
(Ε.Υ.ΠΕ)
ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ
Υ Π Ο Μ Ν Η Μ Α (σελ.15)
του Σωτηρίου
Παναγιωτόπουλου
Περιφερειακού
Συμβούλου Περιφέρειας Πελοποννήσου
Θέμα: «Ολοκληρωμένη Διαχείριση Απορριμμάτων Περιφέρειας Πελοποννήσου με ΣΔΙΤ»
Θέλοντας να συμβάλω, στα πλαίσια της
διαβούλευσης και να καταθέσω τις παρατηρήσεις μου για τη Μ.Π.Ε. του έργου
«Ολοκληρωμένη Διαχείριση Απορριμμάτων Περιφέρειας Πελοποννήσου με ΣΔΙΤ», ιδιαίτερα σε ότι αφορά τη θέση «ΚΑΛΛΙΡΡΟΗ»
του Δήμου Οιχαλίας της 2ης Υποενότητας, επισημαίνω τα εξής:Η Περιφέρεια Πελοποννήσου έχοντας την σχετική αρμοδιότητα διενήργησε
διαγωνισμό με τη διαδικασία ΣΔΙΤ του Ν. 3389/2005 και στις 30-7-2013 ανακήρυξε
τον Προσωρινό Ιδιωτικό Φορέα Σύμβασης (Π.Ι.Φ.Σ.) για το έργο «Ολοκληρωμένη
Διαχείριση Απορριμμάτων Περιφέρειας Πελοποννήσου με ΣΔΙΤ». Σύμφωνα με τη
Διακήρυξη για την φάση Β.ΙΙ του Ανταγωνιστικού Διαλόγου και μετά από σχετική
εντολή (12-1-2013) της Περιφέρειας Πελοποννήσου, ο Προσωρινός Ιδιωτικός Φορέας
Σύμβασης (Π.Ι.Φ.Σ.) συνέταξε ΜΠΕ με χρονική προθεσμία 30 ημερών και την υπέβαλε
στην ΥΠΕΚΑ/ΕΥΠΕ για τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης.
Με βάση το άρθρο 1, του Ν. 3389/2005 περί ΣΔΙΤ, μετά την ανακοίνωση του
προσωρινού Αναδόχου, επιβάλλεται η δημιουργία Ανώνυμης Εταιρείας Ειδικού Σκοπού
(ΑΕΕΣ) για το συγκεκριμένο έργο με την οποία η Περιφέρεια Πελοποννήσου θα
υπογράψει δεσμευτικά τη Σύμβαση. Μέσα
από τη συγκεκριμένη Σύμβαση και μόνο με την Ανώνυμη Εταιρεία Ειδικού Σκοπού (ΑΕΕΣ),
κατοχυρώνεται η νομιμότητα των περαιτέρω ενεργειών και συγκεκριμένα η σύνταξη
των αναγκαίων μελετών. Η ΜΠΕ (2013)
ΣΔΙΤ, έχει συνταχθεί με εντολή από 12-8-2013 της Περιφέρειας Πελοποννήσου στον
Προσωρινό Ιδιωτικό Φορέα Σύμβασης (ΠΙΦΣ), ο οποίος δεν είναι η Ανώνυμη Εταιρεία
Ειδικών Σκοπών (ΑΕΕΣ).
Παρατηρείται μια έλλειψη κατοχύρωσης της νομιμότητας των ενεργειών της
Περιφέρειας Πελοποννήσου, καθόσον ελέγχεται κατά πόσο ο Προσωρινός Ιδιωτικός
Φορέας Σύμβασης (ΠΙΦΣ), νομιμοποιείται να ενεργεί για την σύνταξη και υποβολή
της ΜΠΕ στο στάδιο αυτό, ανεξάρτητα αν έχει αυτό αναφερθεί και περιγραφεί στα
Τεύχη Δημοπράτησης, αφού ο Ν. 3389/2005 δεν προβλέπει την αντίστοιχη δυνατότητα
για τα έργα ΣΔΙΤ. Φυσικά το γεγονός αυτό
θα έχει ως αποτέλεσμα την αμφισβήτηση της νομιμότητας του περιεχομένου της
σχετικής προβλεπομένης εγκριτικής απόφασης περιβαλλοντικών όρων, εφόσον ήθελε
εκδοθεί μετά την ολοκλήρωση της Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης.
Η Περιφέρεια Πελοποννήσου, σε μια προσπάθεια επίσπευσης των διαδικασιών,
ήδη από την Διακήρυξη της Φάσης Β.ΙΙ του ανταγωνιστικού διαλόγου, δέσμευσε τον
Προσωρινό Ιδιωτικό Φορέα Σύμβασης (Π.Ι.Φ.Σ.) να εκπονήσει και να καταθέσει την
ΜΠΕ εντός 30 ημερών προθεσμία, από της αντίστοιχης ημερομηνίας σχετικής εντολής
(Διακήρυξη Φάσης Β.ΙΙ, παρ. 22.1.3). Δηλαδή,
μέσα σε 30 ημέρες ο Προσωρινός Ιδιωτικός Φορέα Σύμβασης (Π.Ι.Φ.Σ.), θα έπρεπε
να εντοπίσει εναλλακτικές θέσεις για όλα τα έργα, να έχει τις αναγκαίες
διαβεβαιώσεις για τη διαθεσιμότητα των οικοπέδων, να κάνει εκτενή εργασία πεδίου,
να έχει τεχνική επάρκεια και ευκρίνεια στα έργα και να ολοκληρώσει την
ΜΠΕ. Αυτό είναι μια υποχρέωση εκτός
πραγματικότητας και λογικής, η οποία αναπόφευκτα θα επηρέαζε την επιλογή των
αποφάσεων και κυρίως θα ήταν σε βάρος της ποιότητας της εξέλιξης των
διαδικασιών, της επιλογής θέσεων και της παρουσίασης της ΜΠΕ.Οφείλουμε να ομολογήσουμε για να είμαστε αντικειμενικοί, ότι αυτή η
προσέγγιση της Περιφέρειας Πελοποννήσου, ήταν πραγματικά σκληρή, πιεστική και
άδικη για τον Προσωρινό Ιδιωτικό Φορέα Σύμβασης (Π.Ι.Φ.Σ.), που κλήθηκε με
μαγικό ραβδάκι να λύσει όλα τα προβλήματα σε χρόνο μηδέν αλλά και για την
προοπτική της δημιουργίας των έργων τόσο απαραίτητων για την Περιφέρεια
Πελοποννήσου. Όταν για μικρής
κλίμακας ΧΥΤΑ η διαδικασία σύνταξης προμελέτης και εκπόνησης ΜΠΕ απαιτεί
τουλάχιστον 6 μήνες. Η Μ.Π.Ε.,
αποτελείται από Τεύχη, 2.117 σελίδων συνολικά και 77 Σχέδια για τις 3
υποενότητες της Περιφέρειας και συντάχθηκε μετά την ανακήρυξη της «ΤΕΡΝΑ
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΒΕΕ» ως Προσωρινός Ιδιωτικός Φορέας Σύμβασης (Π.Ι.Φ.Σ.) στη
διαδικασία ΣΔΙΤ, που ακολούθησε η Περιφέρεια Πελοποννήσου. Αφορά στο σύνολο των
έργων για την πλήρη και ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων της
Περιφέρειας Πελοποννήσου, που αντιστοιχούν σε:
1.
Μονάδα επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ), ΧΥΤΥ, Σταθμό Μεταβατικής
Διαχείρισης Απορριμμάτων και δύο (2) Σταθμούς Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων για την
1η Υποενότητα Περιφέρειας Πελοποννήσου
2.
Μονάδα επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ), ΧΥΤΥ, Σταθμό Μεταβατικής
Διαχείρισης Απορριμμάτων για την 2η Υποενότητα Περιφέρειας
Πελοποννήσου
3.
Μονάδα επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ), ΧΥΤΥ, Σταθμό Μεταβατικής
Διαχείρισης Απορριμμάτων για την 3η Υποενότητα Περιφέρειας
Πελοποννήσου
Η Μ.Π.Ε. (2013) ΣΔΙΤ, χαρακτηρίζεται από εξαντλητική
επανάληψη κειμένων, τόσο μεταξύ των περιγραφών των έργων των τριών (3)
υποενοτήτων, όσο και μεταξύ των κεφαλαίων (περιγραφή έργων, επιπτώσεις, μέτρα
κλπ.), καθώς και από άλλες μελέτες (ΠΕΣΔΑ, ΣΜΠΕ). Έτσι καταλήγει σε μια ογκώδη
παρουσίαση 2.117 σελίδων συνολικά, η οποία στερείται πολλών στοιχείων και
δεδομένων που απαιτούνται από την Ελληνική Νομοθεσία, ώστε να είναι σε θέση η
αρμόδια Περιβαλλοντική Αρχή να αξιολογήσει το περιεχόμενο της και να συντάξει
σχέδιο απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων, το οποίο να είναι σε πλήρη
αντιστοιχία με τα ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα της μελέτης, αλλά και να
δεσμεύει το φορέα υλοποίησης του έργου, να κατασκευάσει το συγκεκριμένο έργο με
αντίστοιχους όρους και να το λειτουργήσει αντίστοιχα με περιβαλλοντικούς όρους
σχετικούς με την περιγραφή της λειτουργίας και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών
του έργου.
·
Η
εξέταση και αξιολόγηση των εναλλακτικών λύσεων στο κεφάλαιο 6, της ΜΠΕ (2013)
ΣΔΙΤ ως προς την τεχνολογία, εφαρμόζει κατά αντιγραφή την μεθοδολογία για το
θέμα αυτό, ως παρουσιάζεται στο ΠΕΣΔΑ (2010), έχει δε καλύψει το μεγαλύτερο
τμήμα της παρουσίασης αυτής με το θεωρητικό υπόβαθρο της μεθοδολογίας.
·
Τα
συμπεράσματα της βαθμολόγησης σε πίνακες παρουσιάζουν σχετική υποκειμενικότητα,
ως προς την αντιστοίχιση με τις πραγματικές συνθήκες για την εφαρμογή των τεχνολογιών
αυτών και δεν πείθουν ότι υπάρχει σοβαρή δικαιολόγηση αυτής της τεχνολογίας.
·
Η παρουσίαση των αποτελεσμάτων, ως τελικό
συμπέρασμα μιας διαδικασίας χρήσης του μοντέλου δημιουργεί μια έμμεση
αμφισβήτηση της αξιοπιστίας της μεθόδου, ως προς την εφαρμογή της και της τελικής
ιεράρχησης των τεχνολογιών.
·
Δηλώνεται, ότι η διαδικασία αυτή καταλήγει να
είναι καθαρά τυπική, ως έχει παρουσιαστεί και ουδόλως αντικειμενική, ως προς
την τελική επιλογή της τεχνολογίας.
·
Κρίνεται δε, ότι εφόσον έχει προηγηθεί η διαδικασία
ΣΔΙΤ για την επιλογή αναδόχου, σημαίνει ότι έχει γίνει μια σχετική αξιολόγηση
εναλλακτικών τεχνολογιών από την Επιτροπή Αξιολόγησης και με την συγκεκριμένη
κατάληξη είναι προφανές, ότι στο κεφάλαιο αυτό το συμπέρασμα θα έπρεπε να
δικαιώσει την επιλογή της Περιφέρειας Πελοποννήσου.
·
Επισημαίνεται, ότι με βάση τη Διακήρυξη για
τις Δεσμευτικές Προσφορές υπήρχε μια πλήρης εικόνα των τεχνολογιών που
παρουσίασαν οι διάφοροι υποψήφιοι ανάδοχοι και θα έπρεπε στη σύγκριση των
τεχνολογιών της ΜΠΕ να υπάρχει πλήρης αναφορά σε αυτές και αντίστοιχη
αξιολόγηση που να δημιουργεί αντιστοιχία με την απόφαση της Επιτροπής
Αξιολόγησης.
·
Συμπληρωματικά αναφέρεται, ότι δεν έχει γίνει
καμία πρωτογενής εκτίμηση επί συγκεκριμένων εφαρμογών των εναλλακτικών
τεχνολογιών για τα υπόψη έργα και σε σχέση με τις ποσότητες απορριμμάτων, οπότε
οι οποιεσδήποτε αναφορές βιβλιογραφικού χαρακτήρα είναι γενικές και δεν
δημιουργούν δυνατότητα αντικειμενικής αξιολόγησης των τεχνολογιών, που θα
πρέπει να αξιολογούνται και να εφαρμόζονται στη κάθε συγκεκριμένη περίπτωση
(απόφαση 50910/2003) και με στοιχεία βιωσιμότητας των μονάδων και έργων.
Η επιλογή του συγκεκριμένου αριθμού εναλλακτικών θέσεων ΟΣΔΑ
σε μια ευρύτατη γεωγραφική περιοχή ως είναι η Περιφέρεια Πελοποννήσου, στην
οποία από το ΠΕΣΔΑ (2010), όπου είχαν επισημανθεί οι «ευρύτερες περιοχές»
χωροθέτησης έργων με τα κριτήρια αποκλεισμού, ως επιβάλλονται από την Ελληνική
Νομοθεσία, αναπόφευκτα έχει δημιουργήσει την ανάγκη δικαιολόγησης και
υποστήριξης των αποφάσεων μέσα στην ΜΠΕ (2013) ΣΔΙΤ, οπότε η σύγκριση
καταλληλότητας γίνεται μόνο μεταξύ π.χ της 2ης Υποενότητας της Περιφέρειας
Πελοποννήσου, της θέσης 2.1 «ΚΑΛΛΙΡΡΟΗ» και της θέσης 2.2 «ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΑ», για τα
έργα όπως φαίνεται στο κεφάλαιο 7 της ΜΠΕ.
Ακολουθείται η μέθοδος
της πολυκριτηριακής ανάλυσης και αυτή έχει προταθεί στον ΠΕΣΔΑ (2010) και
ταυτόσημα εφαρμόζεται και στη ΜΠΕ (2013) ΣΔΙΤ, με ορισμένες διαφοροποιήσεις,
που επιλεκτικά διαπιστώθηκαν.Η μεθοδολογία, θεωρεί 6 ομάδες κριτηρίων (γεωλογικά-
υδρολογικά-υδρογεωλογικά, περιβαλλοντικά, χωροταξικά, λειτουργικά και γενικά,
οικονομικά, κοινωνικά κριτήρια), που η κάθε ομάδα έχει ένα αριθμό υποκριτηρίων
και συνολικά βαθμολογούνται 44 υποκριτήρια όταν εφαρμόζεται αυτή.
Με βάση την περιγραφή του κάθε υποκριτηρίου και τα στοιχεία
που συνέλεξε ο μελετητής στη ΜΠΕ (2013) ΣΔΙΤ, παρουσιάζεται η βαθμολόγηση ανά
υποκριτήριο και εξετάζονται 2 σενάρια σε σχέση με τη βαρύτητα των κριτηρίων στη συγκεκριμένη μεθοδολογία, το σενάριο 1 και το
σενάριο 2.
Για όλα αυτά η ΜΠΕ (2013) ΣΔΙΤ παρουσιάζει αναλυτικούς
πίνακες βαθμολόγησης και ιεράρχησης (όπως παρουσιάζονται στον πίνακα 7-9: π.χ. Τελική
βαθμολογία Εναλλακτικών θέσεων έργων ΜΕΑ-ΧΥΤΥ 2ης Υποενότητας). Για
κάθε θέση πέρα της βαθμολογίας του κάθε κριτηρίου υπάρχει και συνολική
βαθμολογία από την άθροιση των επιμέρους βαθμολογιών των κριτηρίων για κάθε
θέση. Η τελική αυτή βαθμολογία αποτελεί και το σημείο αναφοράς για τη σύγκριση
μεταξύ των υποψηφίων θέσεων.
Στη ΜΠΕ (2013) ΣΔΙΤ οι θέσεις 2.1, «Καλλιρρόη»
& 2.2 «Παραδείσια» έχουν παραπλήσιες τελικές βαθμολογίες.Συγκεκριμένα:
(Σενάριο 1) για τη θέση 2.1. «ΚΑΛΛΙΡΡΟΗ» 5,73 και για τη θέση 2.2. «ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΑ» 5,68 δηλαδή
διαφορά 0,5.(Σενάριο 2)
για τη θέση 2.1 «ΚΑΛΛΙΡΡΟΗ» 5,54 και για τη θέση 2.2. «ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΑ» 5,49 δηλαδή
διαφορά πάλι 0,5.
Και έτσι προτείνεται στη ΜΠΕ (2013) ΣΔΙΤ η θέση 2.1 «ΚΑΛΛΙΡΡΟΗ» ως
λύση για τη χωροθέτηση των έργων της 2ης Υποενότητας Περιφέρειας
Πελοποννήσου.
Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να αναφέρω, ότι για τη θέση π.χ 2.1
της Καλλιρρόης, στο πλαίσιο της αξιολόγησης, έγινε από τον Σύμβουλο, σύγκριση
σεναρίων, που αφορούν τη μελέτη ΜΠΕ (2013) ΣΔΙΤ, που εκπονήθηκε από την
εταιρεία «ENVIROPLAN», την αξιολόγηση κατά την κρίση και εμπειρία του συμβούλου
ως προς τη συγκεκριμένη θέση (2013), την Προμελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που
εκπονήθηκε από την ίδια εταιρεία ENVIROPLAN το (2005), στην ίδια θέση με την
ονομασία τότε «Βασιλικό», καθώς και τη μελέτη του ΕΣΚΔΝΑ, που αφορούσε τότε τη «Δημιουργία
χώρου υγειονομικής ταφής απορριμμάτων στη Β. και Β.Α. Αττική» το (1992). Με
βάση τις θεωρήσεις του Συμβούλου παρουσιάστηκε μια ανάγκη αλλαγής της
βαθμολογίας των υποκριτηρίων της θέσης 2.1 της Καλλιρρόης, για τους αυτονόητους λόγους, όπως:
§
υψόμετρο,
130m – 250m, βαθμός 9 αντί 10.
§
οπτική
απομόνωση, ορατή θέση από οικισμό Καλλιρόη, 1,5 αντί 3.
§
δασικές
περιοχές, δασική έκταση, 5 αντί 10.
§
οικιστική
πίεση, οικισμός > 1,5km, 1 αντί 5.
§
κτηνοτροφική
δραστηριότητα, μέτρια κτηνοτροφική δραστηριότητα, 8 αντί 10.
§
τρόπος
πρόσβασης, διέλευση από επαρχιακό δίκτυο, 8 αντί 10.
§
απόσταση
από την εξυπηρετούμενη περιοχή, μεγάλη απόσταση από Καλαμάτα, 1 αντί 3.
§
κοινωνική αποδοχή, μέτρια έως μικρή, 5 αντί (τουλάχιστον) 7,5,
η οποία επηρεάζει την ιεράρχηση των
θέσεων, καθόσον με την τελική βαθμολογία, φαίνεται ξεκάθαρα ότι προκρίνεται η
θέση 2.2. «ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΑ» στη 2η Υποενότητα, π.χ (θέση 2.1, σενάριο 1, βαθμ. 5,15,- θέση 2.2., σενάριο 1, βαθμ. 5,85, διαφορά
0,70 και αντίστοιχα θέση 2.1, σενάριο 2, βαθμ.5,05 και θέση 2.2, σενάριο 2, βαθμ.
5,67. Διαφορά 0.62).
Αντίστοιχα
αν κάποιος προσεκτικά δει όλα τα στοιχεία της ΜΠΕ, θα διαπιστώσει ότι με
μαθηματική ακρίβεια εγένετο από το Σύμβουλο μια θεώρηση και αλλαγή των
υποκριτηρίων της θέσης 2.2 «ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΑ», σε βασικά χαρακτηριστικά, όπως:
·
Χρήση
υπογείου νερού,
·
τεκτονικές μεταβολές,
·
ύπαρξη
ρηγμάτωσης, σεισμικής επικινδυνότητας εδάφους,
·
είδος
λεκάνης απορροής,
·
οπτική
απομόνωση,
·
υφιστάμενη
επιβάρυνση ευρύτερης περιοχής από ρύπανση,
·
ευχέρεια εκτέλεσης έργου,
χαρακτηριστικά τα οποία επηρεάζουν
σαφώς την ιεράρχηση των θέσεων, καθόσον στην τελική βαθμολογία, προκρίνεται και
πάλι η θέση 2.2. «ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΑ» στη 2η υποενότητα.
(θέση 2.2, σενάριο 1, 6,38, θέση 2.2., σενάριο 1, 6,28 και αντίστοιχα
θέση 2.1, σενάριο 2, 5,92 και θέση 2.1, σενάριο 2, 5,76). Επιπλέον έγενετο από το Σύμβουλο μια θεώρηση
με την αλλαγή της βαθμολογίας των υποκριτηρίων, όπως ανέφερα παραπάνω και για τις δύο θέσεις, η οποία επηρεάζει την
ιεράρχηση, αλλά ακόμα και εδώ προκρίνεται καθαρά η θέση 2.2. «ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΑ»
στη 2η υποενότητα. Η
τελική βαθμολογία είναι: Θέση 2.1, σενάριο 1, 5,15, θέση 2.2., σενάριο 1, 6,38
και αντίστοιχα θέση 2.1, σενάριο 2, 5,05 και θέση 2.2, σενάριο 2, 6,27.
Με βάση τις παραπάνω προσεγγίσεις σε
κάθε περίπτωση υπάρχει μια σαφής διαφορά στη βαθμολόγηση της 2ης
Υποενότητας Περιφέρειας Πελοποννήσου, υπέρ της θέσης 2.2 «ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΑ» που
κρίνεται καταλληλότερη για τη χωροθέτηση του ΟΣΔΑ, περιέργως όμως και υπόπτως
έχει αποσιωπηθεί.Επίσης, για λόγους σύγκρισης αλλά και σαφούς αντίληψης της αβεβαιότητας για
το αποτέλεσμα, που μπορεί να έχει η όλη διαδικασία βαθμολόγησης και ιεράρχησης,
έχουν παρουσιαστεί στο τεύχος τα αντίστοιχα στοιχεία της Προμελέτης Περιβαλλοντικών
Επιπτώσεων για το ΧΥΤΑ Ν. Μεσσηνίας το 2005 (μελετητής ENVIROPLAN), όπου διαπιστώνεται διαφοροποίηση στις επιμέρους
βαθμολογίες για τα υποκριτήρια, με 32 εκ των 44 να είναι διαφορετικά, μεταξύ
των δύο βαθμολογιών για την ίδια θέση 2.1, «Καλλιρρόη» μεταξύ του 2005 με την
ονομασία «Βασιλικό» & το 2013 από τον ίδιο μελετητή ENVIROPLAN.
Οι παραπάνω διαπιστώσεις, οδηγούν αβίαστα στο συμπέρασμα ότι η θέση 2.1 «ΚΑΛΛΙΡΡΟΗ»
δεν θα έπρεπε να είναι προτεινόμενη στη ΜΠΕ. Υπάρχουν όμως και μια σειρά άλλων σοβαρών λόγων (επιστημονικά τεκμηριωμένη)
όπου ακόμα και οι αρμόδιες υπηρεσίες της Περιφέρειας επιχειρηματολογούν για τη
λάθος θέση «ΚΑΛΛΙΡΡΟΗ»!!! της 2ης υποενότητας.ü Για την καταλληλότητα
της θέσης από γεωλογικής – υδρογεωλογικής – τεκτονικής πλευράς (Έκθεση
Γεωλόγων, 2013) διαπιστώνεται ότι υπάρχει σαφής διαφοροποίηση στο χαρακτηρισμό
του γεωλογικού σχηματισμού της θέσης 2.1, επί το δυσμενέστερο για την επιλογή
της θέσης Καλλιρρόη. Και από πλευράς
υδρογεωλογικής, υπάρχει εκτεταμένος υπόγειος ορίζοντας, ο οποίος δύναται να
επηρεαστεί ρυθμιστικά από τυχόν ρυπαντικά φορτία λόγω των πολύ υδατοπερατών
γεωλογικών σχηματισμών, για τους οποίους η ΜΠΕ (2013) ΣΔΙΤ αναφέρει στο
μεγαλύτερο τμήμα της, ότι η θέση 2.1 έχει μεγάλη υδατοστεγανότητα. Διαπιστώνεται λοιπόν, ότι υπάρχει
ιδιαίτερη υποτίμηση στη μελέτη σε ότι αφορά την προστασία των υπογείων νερών,
ειδικότερα όταν στην άμεση γειτονία των έργων, υπάρχουν υδροληπτικά έργα για
την χρησιμοποίησή τους από τους παραπλήσιους οικισμούς.
ü Έγγραφο του Τμήματος
Κτηνιατρικής, επιβεβαιώνει ότι η κτηνοτροφική δραστηριότητα είναι ιδιαίτερα
σημαντική στη περιοχή των έργων, γεγονός που υποτιμήθηκε πλήρως με αντίστοιχη
βαθμολόγηση σε βάρος της θέσης στη Καλλιρόη.
ü Με σχετικές
αναφορές και επιστολές, διαπιστώνεται, ότι «η ευρύτερη περιοχή που ορίζεται από
τις θέσεις Δώριο - Μάλθη – Καλλιρρόη – Πολίχνη – Κωνσταντίνοι παρουσιάζει
ιδιαίτερο αρχαιολογικό ενδιαφέρον λόγω και του αναζητούμενου Καρνάσιου Άλσους
με τα σημαντικά ιερά του Κάρνειου και των Μεγάλων Θεών και ότι έχουν
πραγματοποιηθεί ανασκαφικές έρευνες», Καθηγητής Πέτρος Θέμελης προς ΛΗ΄Εφορεία
Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Αρ. Πρ. 787/15-1-2014.
ü
Επισημαίνεται, ότι η υπόψη περιοχή της θέσης «Καλλιρρόη»,
χαρακτηρίζεται από χαμηλή δασική βλάστηση και ειδικά στο όριο του οικοπέδου που
προτείνεται για την ανάπτυξη του έργου διαπιστώνεται μια διαχρονική επιλεκτική
αφαίρεση της δασικής βλάστησης και αντικατάσταση τους με καλλιέργειες.
ü
Στην ΜΠΕ (2013) ΣΔΙΤ δεν έχει υποβληθεί αντίστοιχο
έγγραφο του Δασαρχείου, αρμοδίου για την περιοχή της συγκεκριμένης θέσης 2.1
Καλλιρόη, ως όφειλε. Η ειδική συμβολή στη βαθμολογία των αντιστοίχων
υποκριτηρίων δεν λήφθηκε υπόψη σε βαθμό, που να παράξει επιπλέον εικόνα
διαφοροποίησης βαθμολόγησης υπέρ του αποκλεισμού της θέσης 2.1.
Δηλαδή, συνοπτικά αναφέρεται, ότι τα παραπάνω δεδομένα λειτουργούν ακόμα
δυσμενέστερα κατά της απόφασης για την επιλογή της θέσης 2.1 «Καλλιρρόη». Επίσης
πολύ σημαντικό είναι, ότι η περιγραφή του έργου και των υποέργων της 2ης
Υποενότητας Περιφέρειας Πελοποννήσου, είναι συνοπτική βιβλιογραφική αναφορά, χωρίς στοιχεία
διαστασιολόγησης των επιμέρους μονάδων, χωρίς συγκεκριμένη τεχνική περιγραφή
και χωρίς απεικόνιση στο αντίστοιχο σχέδιο ενδεικτικής κάτοψης των έργων με
τρόπο, που να δικαιολογείται η επιφάνεια κατάληψης από τις συγκεκριμένες
λειτουργίες.
Με βάση τον Πίνακα 1-1, της σελίδας 1-5 της ΜΠΕ (2013) ΣΔΙΤ,
όπου παρουσιάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά των έργων στις 3 υποενότητες της
Περιφέρειας Πελοποννήσου, διαπιστώνεται
αντίφαση και συγκεκριμένα:
Ø
για
την 1η Υποενότητα με 380.000 κατοίκους, χωρητικότητα ΧΥΤΥ 1.975.000m3, δυναμικότητα ΜΕΑ 105.000 tn/έτος η έκταση συνολικού οικοπέδου
ΟΣΔΑ είναι 312 στρ.,
Ø
για την 2η Υποενότητα με 180.000 κατοίκους, χωρητικότητα ΧΥΤΥ
1.240.000m3, δυναμικότητα ΜΕΑ 65.000 tn/έτος η έκταση συνολικού οικοπέδου
ΟΣΔΑ είναι 107 στρ. και,
Ø
για
την 3η Υποενότητα με 89.000
κατοίκους, χωρητικότητα ΧΥΤΥ 565.000m3, δυναμικότητα ΜΕΑ 30.000 tn/έτος η έκταση συνολικού οικοπέδου
ΟΣΔΑ είναι 136 στρ.
Δηλαδή στη 2η
Υποενότητα η έκταση των έργων έχει πλήρως μειωθεί, αφού είναι προφανές ότι αντί
για 107 στρ. θα χρειάζονται περίπου 220 στρ. για να αναπτυχθούν τα έργα,
ισοδύναμα με ότι έχει ληφθεί υπόψη για τις θεωρήσεις των απαιτουμένων εκτάσεων
στις άλλες δύο υποενότητες. Είναι προφανές, ότι η έλλειψη χρόνου για την εξασφάλιση των
εκτάσεων (λόγω της προθεσμίας των 30 ημερών για τη σύνταξη της ΜΠΕ) οδήγησε την
ανάδοχο εταιρεία στην ενδεικτική παρουσίαση μιας κάτοψης των έργων, η οποία δεν
αντιστοιχεί στην πραγματικότητα, σε ότι αφορά τις πραγματικές απαιτήσεις σε
επιφάνεια για την έκταση των έργων.
Το επιχείρημα αυτό, ενισχύεται από το γεγονός της παντελούς
έλλειψης αναφοράς σε διαστάσεις των μονάδων και σε ουσιαστική διαστασιολόγηση
του έργου για την πραγματική απεικόνιση των τεχνικών στοιχείων με υπολογισμούς
σε σχέδια υπό κλίμακα, που θα δικαιολογούν ότι η προτεινόμενη έκταση δύναται να
καλύψει τις απαιτήσεις σε επιφάνεια των επιμέρους μονάδων και του ΧΥΤΥ. Γιατί, για να μπορέσει να αναπτυχθεί
πραγματικά το συγκεκριμένο έργο στη θέση «Καλλιρρόη» θέλει τουλάχιστον την
διπλάσια επιφάνεια.
Επισημαίνεται, ότι
μεταξύ των κεφαλαίων και των περιγραφών των έργων των υποενοτήτων υπάρχουν
ταυτόσημα κείμενα τα οποία ειδικά και σε σχέση με την περιγραφή του έργου
στερούν πλήρως τη δυνατότητα να είναι σαφές το περιεχόμενο των προτεινόμενων
έργων ανά υποενότητα, τόσο ως προς τις διεργασίες, που προτείνονται, όσο και ως
προς γεωμετρικά και τεχνικά χαρακτηριστικά και τον αριθμό των επιμέρους μονάδων
ανά διεργασία.
Απόδειξη της έλλειψης αναλυτικών στοιχείων περιγραφής των
λειτουργιών και των μονάδων, ως όφειλαν και θα έπρεπε να υπάρχουν, σύμφωνα με
τις απαιτήσεις της Διακήρυξης Φάσης Β.ΙΙ της διαδικασίας ΣΔΙΤ για τον
Ανταγωνιστικό Διάλογο, είναι η αναφορά, στο ό,τι το εξερχόμενο υλικό οδηγείται
στους κλειστούς βιοαντιδραστήρες κομποστοποίησης, όταν στην παράγραφο 8.4.3.3.4
Μονάδα Κομποστοποίησης και Ωρίμανσης της ΜΠΕ, αναφέρεται ότι η κομποστοποίηση
γίνεται σε σειράδια στατικά χωρίς ανάδευση και αερίζονται με εξαναγκασμένο
τρόπο με τη βοήθεια αεριστήρα (αντίφαση και αναντιστοιχία). Αντίθετα το σύστημα
των κλειστών βιοαντιδραστήρων κομποστοποίησης έχει προταθεί στα έργα της 1ης
υποενότητας, τα κείμενα των οποίων παρουσιάζουν μια πλήρη ταύτιση με τα κείμενα
των έργων της 2ης Υποενότητας. Αυτό δύναται να
ερμηνευθεί, ως μια έλλειψη σαφούς τεχνικής περιγραφής, για να υπάρχει μια
πλήρης απεικόνιση των χαρακτηριστικών και μεγεθών της τεχνολογίας, που
εφαρμόζεται σε κάθε περίπτωση και για κάθε έργο, άρα και μια συγκεκριμένη
ταυτότητα του κάθε υποέργου, το οποίο δεσμευτικά θα πρέπει να παρουσιαστεί στη
προβλεπόμενη απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων και να χαρακτηρίζει τις
τεχνικές λεπτομέρειες μέχρι τη φάση της έναρξης κατασκευής και λειτουργίας των
έργων. Η περιγραφή του έργου, χαρακτηρίζεται από έλλειψη σαφών δεδομένων:
·
για
τις επιμέρους μονάδες και τον εξοπλισμό,
·
τα
γεωμετρικά χαρακτηριστικά τους,
·
υπολογισμούς
για την δικαιολόγηση των επιφανειών, που παρουσιάζονται στο συνημμένο σχέδιο
ενδεικτικής γενικής κάτοψης των έργων (πλήρης αναντιστοιχία των επιφανειών των
μονάδων με τις πραγματικές ανάγκες),
·
την
διαστασιολόγηση των επιμέρους μονάδων,
·
την
παρουσίαση αντιστοίχων σχεδίων (κάτοψη, τομές),
·
τα
διαγράμματα ροής και λειτουργικότητας,
·
τα
διαγράμματα εισερχομένων – εξερχομένων ανά μονάδα,
·
βασικά
τεχνικά χαρακτηριστικά του βασικού μηχανολογικού εξοπλισμού,
·
στοιχεία
διαστάσεων κτιρίων, που δικαιολογούνται από την θεώρηση των επιμέρους μονάδων
που καλύπτουν,
·
ισοζύγια
μάζας ανα στάδια επεξεργασίας,
·
διαγράμματα
pipe & instrumentation,
·
σχέδια
των αντιδραστήρων με υπολογισμούς διαστασιολόγησης και ροές εισόδου,
·
τεχνική
περιγραφή της εφαρμοζόμενης αντιρρυπαντικής τεχνολογίας ανά ρεύμα/ρύπο,
·
διαγράμματα
ροής των συστημάτων απόσμησης και αποκονίωσης,
·
τεχνική
περιγραφή διαμόρφωσης,
·
στεγάνωσης,
·
συστήματος
συλλογής και διαχείρισης ομβρίων,
·
στραγγισμάτων
και βιοαερίου και
·
ειδικά
για τις μονάδες μεταβατικής διαχείρισης τη λογική και στρατηγική γενικού
σχεδιασμού, τη δυναμικότητα της, την έκταση του έργου, και την τεχνική
περιγραφή των έργων, που την απαρτίζουν με απεικόνιση της ενδεικτικής γενικής
διάταξης των έργων αυτών σε σχέδιο κλίμακας 1:500. (που αποτελούν απαιτήσεις
της Διακήρυξης Φάσης Β.ΙΙ του ΣΔΙΤ και αντίστοιχα της Ελληνικής Νομοθεσίας με βάση
τις αναφορές, που επιλεκτικά έχουν γίνει στο Κεφάλαιο Νομικό Πλαίσιο της
έκθεσης Αξιολόγησης του Συμβούλου).
Επιπλέον επισημαίνεται, ότι η έννοια της Μεταβατικής
Διαχείρισης, χωρίς σαφή περιγραφή και αναφορά για το τι περιέχει, έχει εισαχθεί
για πρώτη φορά στις σχετικές αποφάσεις ΠΕΣΔΑ και ΣΜΠΕ για την Ελληνική
πραγματικότητα, και αποτελεί προνόμιο και ιδιαίτερο πρόβλημα της Περιφέρειας
Πελοποννήσου να μπορέσει να υλοποιήσει κάτι αντίστοιχο.
Στην περιγραφή της
Μεταβατικής Διαχείρισης των έργων, δεν υπάρχει σαφής αναφορά των τεχνικών στοιχείων και της
διαστασιολόγησης των επιμέρους μονάδων, της στρατηγικής της τμηματικής
λειτουργίας, της εξασφάλισης αποδοτικής επεξεργασιμότητας, των εισερχομένων
απορριμμάτων (σύμμεικτα?), καθώς και ένα χρονοδιάγραμμα που θα εξασφαλίζει ότι
σε διάστημα 10 μηνών η Μεταβατική Διαχείριση θα είναι λειτουργική, ως έχει
δεσμευθεί ο ανάδοχος.
Κρίνεται ως ιδιαίτερα σημαντικό να αναφερθεί, ότι οι στόχοι
για τη διαχείριση των απορριμμάτων που πρέπει να καλύψει το συγκεκριμένο έργο,
προϋποθέτουν την διαλογή στην πηγή (ΔσΠ) και μια νοικοκυρεμένη διαχείριση σε ό,τι
αφορά τα ζυμώσιμα απόβλητα για να είναι λειτουργικά, σωστές και στα πλαίσια
συγκεκριμένων προδιαγραφών που τέθηκαν οι επιμέρους μονάδες του έργου, μέχρι το
τελικό αποτέλεσμα, που είναι η παραγωγή κομπόστ καλής ποιότητας για διάφορες χρήσεις,
εκτός της διάθεσής του στο ΧΥΤΥ, ως υλικό κάλυψης.
Επειδή έχει τονισθεί, ότι η εξασφάλιση μιας αποδοτικής
λειτουργίας της Διαλογής στη Πηγή (Δ.σ.Π.), απαιτεί χρόνο άνω των 2 ετών και με
δεδομένο ό,τι στον τομέα αυτό της ευαισθητοποίησης του κοινού δεν έχει γίνει
τίποτα σχετικά, εκτιμάται ότι τα πρώτα χρόνια (μεταβατική διαχείριση και
λειτουργία ΟΣΔΑ) θα εισέρχονται στο έργο σύμμεικτα απόβλητα, τα οποία θα είναι
ιδιαίτερα επιβαρυμένα, εκτός των προδιαγραφών που σχεδιάζεται η μονάδα, με
ιδιαίτερα αυξημένες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, λόγω της κομποστοποίησης σε
ανοικτές πλατείες (οσμές, σκόνη, αέριοι ρύποι κλπ) στο γειτονικό οικισμό και
στους διερχόμενους σε μεγάλη απόσταση από την εγκατάσταση. Δεδομένου, ότι η
παρουσίαση των στοιχείων της ΜΠΕ (2013) ΣΔΙΤ περιορίζεται σε οριζόντιες
βιβλιογραφικού χαρακτήρα περιγραφές και δεν υπεισέρχεται στις τεχνικές
λεπτομέρειες, αυτό αναπόφευκτα δημιουργεί λάθη με την μεταφορά κειμένων από τις
περιγραφές της μιας υποενότητας στην άλλη.
Η ΜΕΑ της 2ης
υποενότητας δεν προδιαγράφει για την κομποστοποίηση βιολογικούς αντιδραστήρες,
ως σαφώς περιγράφεται και μόνο για την 1η υποενότητα. Πέραν της
λανθασμένης επιλογής τεχνολογίας (αερόβια κομποστοποίηση σε ανοικτές πλατείες)
επισφραγίζεται και η ανεξέλεκτη μεταφορά κειμένων και αναφορών από περιγραφές
έργων άλλης υποενότητας.
Με δεδομένο, ότι ο χαμηλός πυθμένας του ΧΥΤΥ θα είναι στο
135m υψόμετρο περίπου και η βάση των έργων επεξεργασίας στραγγιδίων θα είναι
στο 245m υψόμετρο και τούτο δεν έχει ουδόλως αναφερθεί, η γενική περιγραφή περί
καταλλήλου αποχετευτικού δικτύου, επιβεβαιώνει ό,τι η όλη προσέγγιση είναι
βιβλιογραφικού χαρακτήρα και λείπουν εντελώς τα τεχνικά χαρακτηριστικά των
έργων και η εφικτότητα λειτουργίας παρόμοιου συστήματος.
Η εγκατάσταση επεξεργασίας στραγγιδίων έπρεπε να έχει πλήρη
διαστασιολόγηση των επιμέρους μονάδων, υπολογισμούς για την εξασφάλιση της
απόδοσης μείωσης του ρυπαντικού φορτίου, τεχνικά σχέδια (κάτοψη & τομές),
διάγραμμα ροής και ισοζύγιο εισερχομένων εξερχομένων στις επιμέρους μονάδες. Η παρουσίαση, που έχει γίνει, περιορίσθηκε σε
οριζόντια κάλυψη των προβλεπομένων έργων με μονολεκτικές αναφορές και έλλειψη
τεχνικού υποβάθρου υποστήριξης. Ειδικά
για την εγκατάσταση επεξεργασίας, υπάρχουν σαφείς αναφορές στη Νομοθεσία (κεφ.
Νομικό Πλαίσιο της αξιολόγησης του Συμβούλου), οι οποίες επιβάλλουν την
αναλυτική διαστασιολόγηση των έργων αυτών και την πλήρη δικαιολόγηση του
προσδοκωμένου βαθμού απόδοσης της μείωσης του ρυπαντικού φορτίου.Λόγω της μη πλήρους και σαφούς τεχνικής ευκρίνειας των
έργων, η ανάλυση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, περιορίζεται σε γενικές
βιβλιογραφικές περιγραφές και δεν δίνεται καμία πραγματική εικόνα (ποιοτικά και
ποσοτικά) για το χαρακτήρα των επιπτώσεων των συγκεκριμένων έργων και της
λειτουργίας των μονάδων του στο περιβάλλον, που έχει κυρίαρχη την ανθρώπινη
παρουσία και λειτουργία. Το σχέδιο περιβαλλοντικής διαχείρισης ανά είδος
εγκατάστασης, είναι ένα κείμενο γενικών κατευθύνσεων, το οποίο δεν εμπεριέχει
συγκεκριμένες αναφορές σε σχέση με τα τεχνικά χαρακτηριστικά των μονάδων των
έργων (δεν δόθηκαν στοιχεία) και τις επιβαρύνσεις στο περιβάλλον (έλλειψη
στοιχείων στην μελέτη).
Για το συνημμένο σχέδιο απόφασης με τους προτεινόμενους
περιβαλλοντικούς όρους, επισημαίνεται ότι το κείμενο αυτό θα έπρεπε να έχει
μόνο σαφείς επισημάνσεις για συγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους σε σχέση με
την κατασκευή και λειτουργία των έργων και μονάδων που προτείνονται (τεχνικά
χαρακτηριστικά λειτουργικότητας, εκπομπές, απορροές). Δηλαδή θα έπρεπε να επισημανθούν
συγκεκριμένα στοιχεία της μελέτης ΜΠΕ (2013) ΣΔΙΤ από τα οποία η περιβαλλοντική
αρχή θα είχε αξιόλογη υποβοήθηση για να συντάξει το Σχέδιο της Απόφασης
Έγκρισης των Περιβαλλοντικών Όρων για τα έργα.
Αντίθετα είναι εξαντλητικά αναλυτικό και λεπτομερές με αναφορές και
αντιγραφές κυρίως σε τμήματα κειμένων των ήδη εκδοθεισών και ισχυουσών
αποφάσεων της ΕΥΠΕ/ΥΠΕΚΑ για παρόμοια έργα. Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι η
ΜΠΕ δεν εμπεριέχει σαφή και πλήρη στοιχεία των έργων, όπως ζητούνται και
υποβάλλονται τα τελευταία 20 χρόνια στη ΜΠΕ έργων με έμφαση στα τεχνικά
χαρακτηριστικά των έργων και εξασφάλιση της δεσμευτικής εφαρμογής στη πράξη
ενός έργου, που περιγράφεται στην απόφαση περιβαλλοντικών όρων.Συμπερασματικά, κρίνεται
το περιεχόμενο της ΜΠΕ στο σύνολό του, αλλά κυρίως στις αναφορές του σε σχέση
με την 2η υποενότητα Περιφέρειας Πελοποννήσου, ως μη συμβατό με την
δημιουργία σαφούς εικόνας και ταυτότητας του έργου, που σημαίνει ότι η έκδοση
της απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων, δεν θα δεσμεύει την εξέλιξη της
κατασκευής και λειτουργίας του έργου, αφού ο ανάδοχος έχει αφεθεί να
παρουσιάσει την τεχνική λύση και τις λεπτομέρειες της μετά την υπογραφή της
σύμβασης ΣΔΙΤ.
Θεωρούμε, ότι από την έναρξη της διαδικασίας ΣΔΙΤ μέχρι
σήμερα υπήρξε μια διάθεση από την πλευρά της Περιφέρειας Πελοποννήσου σύντμησης
των χρόνων ανάπτυξης των επιμέρους σταδίων, παρουσίασης στα τεύχη δημοπράτησης
ειδικών απαιτήσεων σχετικά με τα τεχνικά χαρακτηριστικά του έργου, ενώ
διαπιστώνεται ότι και δεν έχουν καλυφθεί αυτές οι απαιτήσεις και έχει
καταχωνιαστεί πλήρως κάθε πληροφορία για την τεχνική ευκρίνεια του έργου και
παραδόθηκε μια ογκώδης μελέτη χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο και συμβατότητα με
τις απαιτήσεις της Νομοθεσίας και του θεσμού περί μελετών περιβαλλοντικών
επιπτώσεων.
Αποτέλεσμα αυτών και πολλών άλλων λόγων, σε σχέση με την
ολοκλήρωση της διαδικασίας επιλογής προσωρινού αναδόχου και της σύνταξης ΜΠΕ
(2013) ΣΔΙΤ, που θεωρήθηκαν ως επιτυχία της Περιφέρειας Πελοποννήσου, διαπιστώνεται
ό,τι είναι η πλήρης προχειρότητα και μια συνεχής προσπάθεια αδιαφανούς κάλυψης
και υποστήριξης των επιλογών και
αποφάσεων, πίεση στον ανάδοχο να ολοκληρώσει τις διαδικασίες περιβαλλοντικής
αδειοδότησης σε χρόνους ρεκόρ με συνέπεια να υπάρχουν κενά και ανεπάρκειες στη
διαδικασία αυτή.
Για λόγους αντικειμενικής πραγματικότητας, ισορροπίας μεταξύ
στόχων και σωστών ενεργειών της Διοίκησης, δικαίωσης των προσδοκιών για
διευθέτηση του προβλήματος, άρνησης εφαρμογής πρόχειρων μελετών και στέρησης
της περιοχής Καλλιρρόης από την περαιτέρω ανάπτυξή της, θα πρέπει να ανακληθεί η ΜΠΕ (2013) ΣΔΙΤ και στα πλαίσια μιας σοβαρής
αντιμετώπισης να επανεξεταστούν, τόσο άλλες υποψήφιες θέσεις των έργων αλλά και
να δημιουργηθεί μια προϋπόθεση να υποβληθεί μια νέα ΜΠΕ πλήρης με τεχνική
ευκρίνεια, συμβατή με τη Νομοθεσία και η οποία θα γίνει αποδεκτή από την
Αρμόδια Περιβαλλοντική Αρχή και από το κοινωνικό σύνολο για να απολαύσει η
Περιφέρεια Πελοποννήσου τα θετικά μιας τέτοιας εξέλιξης. Τότε μόνο και με αυτές
τις προϋποθέσεις, η Περιφέρεια Πελοποννήσου θα έχει κάνει ένα σοβαρό βήμα για
την γενική επίλυση του χρονίζοντος προβλήματος της διαχείρισης των απορριμμάτων
και την εξασφάλιση συμβατότητας με την Νομοθεσία.Τέλος, διερωτώμαι, γιατί αυτή η επιμονή όταν ακόμα και οι
αρμόδιες υπηρεσίες α) Διεύθυνση Περιβάλλοντος & Χωρικού Σχεδιασμού Π.Ε
Μεσσηνίας και β) Διεύθυνση Περιβάλλοντος & Χωρικού Σχεδιασμού Περιφέρειας
Πελοποννήσου, αναφέρουν ξεκάθαρα, ότι στα υπό εξέταση κείμενα της ΜΠΕ του έργου
υπάρχουν σοβαρές αντιφάσεις, ασάφειες και ανακρίβειες, κάνουν λόγο για
ελλείψεις σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, καθώς και πλήθος παρατηρήσεων,
ιδιαίτερα δε για τη συγκεκριμένη θέση «ΚΑΛΛΙΡΡΟΗ», του Δήμου Οιχαλίας, όπως:Ø
Η εγκατάσταση χωροθετείται σε
περιοχή με χαρακτηριστικά γης υψηλής παραγωγικότητας (σύνθετα συστήματα
καλλιέργειας, ελαιώνες) που αποτελεί κριτήριο αποκλεισμού σύμφωνα με τον
ΠΕΣΔΑ!!
Ø
Τα υδρογεωλογικά χαρακτηριστικά της
περιοχής, όπως περιγράφονται στη ΜΠΕ, έρχονται σε αντίθεση με αντίστοιχες
επιστημονικές απόψεις όπου κατατέθηκαν στην υπηρεσία μας.
Ø
…η περιοχή του έργου χαρακτηρίζεται
ως πολύ υψηλής σεισμικότητας και υψηλής επικινδυνότητας!!
Ø
…τα εδαφικά υλικά που συναντιούνται
δεν είναι κατάλληλα για να χρησιμοποιηθούν ως υλικό επικάλυψης απορριμμάτων…!!
Σε κάθε άλλη περίπτωση
οι αποφάσεις θα οδηγήσουν σε λάθος κατεύθυνση, θα είναι αποφάσεις με
ανυπολόγιστες συνέπειες για το περιβάλλον, σε βάρος της υγείας των κατοίκων και
υπέρ των συμφερόντων του αναδόχου, ο οποίος θα παρουσιάσει ένα έργο, το οποίο
τεχνικά και οικονομικά θα προσαρμόζεται στα συμφέροντά του και δεν θα έχει
καμία σχέση με τις αρχικές προδιαγραφές και απαιτήσεις, αλλά ούτε θα εξυπηρετεί
και τους στόχους της Ελληνικής και Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας.
Η περαιτέρω υποστήριξη
της ΜΠΕ (2013) ΣΔΙΤ και των προτάσεων της, αναπόφευκτα οδηγούν σε πλήρες
αδιέξοδο περιβαλλοντικό, οικονομικό, λειτουργικό και καταστρέφουν μια παραγωγική
περιοχή, όπως ο Δήμος Οιχαλίας με απέραντους ελαιώνες που
παράγει ΠΟΠ και βιολογικό λάδι, στηρίζεται στην κτηνοτροφία, μελισσοκομία, κ.α,
και η οποία δεν είναι κατάλληλη για την παρουσία και λειτουργία παρόμοιου
έργου, ειδικότερα δε, όταν έχει διαπιστωθεί η πλήρης προχειρότητα σε όλη τη
διάρκεια της διαδικασίας και η πλήρης ανεπάρκεια της συγκεκριμένης ΜΠΕ (2013)
ΣΔΙΤ.Σωτήρης
Παναγιωτόπουλος Περιφερειακός
Σύμβουλος ΠελοποννήσουΠ.Ε Μεσσηνίας, τέως
ΑντινομάρχηςΚοινοποίηση:κ. Αντώνη Σαμαρά, Πρωθυπουργόκ. Ευάγγελο Βενιζέλο, Αντιπρόεδρο
Κυβέρνησης
κ. Γιάννη Μανιάτη, Υπουργό Περιβάλλοντος,
Ενέργειας&Κλιματικής Αλλαγήςκ. Γιάννη Μιχελάκη, Υπουργό Εσωτερικώνκ. Κωστή Χατζηδάκη, Υπουργό Ανάπτυξης
& Ανταγωνιστικότηταςκ. Ιωάννη
Λαμπρόπουλο, Βουλευτή Μεσσηνίαςκ. Δημήτρη
Σαμπαζιώτη, Βουλευτή Μεσσηνίαςκ. Αθανάσιο
Πετράκο, Βουλευτή Μεσσηνίαςκ. Δημήτριο
Κουκούτση, Βουλευτή Μεσσηνίας
Αναρτήθηκε από
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΙ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ
στις
10:09 π.μ.
1 σχόλια
ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ & ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΤΕΘΕΙΣΑΣ ΜΠΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΕΡΝΑ-ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΕΡΙΒΑΝΤΟΛΛΟΓΟ Δρ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟ
ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Ε.Υ.ΠΕ)
ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ
Τμήμα Β΄
ΜΕΛΕΤΗ
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ
Κριτικές σκέψεις σχετικά με την
υφιστάμενη ΜΠΕ “Ολοκληρωμένη Διαχείριση Απορριμμάτων Περιφέρειας Πελοποννήσου με
ΣΔΙΤ”
Δρ. Αριστοτέλης
Β. Αλεξόπουλος
Διεθνολόγος – Περιβαντολλόγος
(πρώην) Επικ.
Καθ. (407) Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας
(πρώην) Επιστ.
Συμβ. Περιβάλλοντος Δήμος Π. Φαλήρου, Τμήμα Πρασίνου & Περιβάλλοντος
1. Εισαγωγή
Σύμφωνα με τη ΜΠΕ: “Το μελετώμενο έργο, αφορά στην
κατασκευή, οργάνωση και λειτουργία των Εγκαταστάσεων Μεταφόρτωσης, Επεξεργασίας
και Διάθεσης Στερεών Αποβλήτων, που προβλέπεται να κατασκευασθούν και να
λειτουργούν για την εξυπηρέτηση και την υλοποίηση της ανωτέρω αναφερόμενης
στρατηγικής της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Η Περιφέρεια Πελοποννήσου διακρίνεται
σε τρεις (3) Υποενότητες ‐ Διαχειριστικές
Ενότητες. Ως εκ τούτου συνολικά και σε επίπεδο περιφέρειας προβλέπονται: Τρεις (3)
Μονάδες ΟΣΔΑ και ειδικότερα:
- Τρεις (3)
Μονάδες Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ),
- Δύο (2)
Σταθμοί Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ),
- Τρεις (3)
Χώροι Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων
- Τρεις (3)
Μονάδες Μεταβατικής Διαχείρισης, οι οποίες θα λειτουργήσουν μέχρι την
ολοκλήρωση των μονάδων ΟΣΔΑ.
Σύμφωνα με τον ΠΕ.Σ.Δ.Α. Περιφέρειας Πελοποννήσου, οι
εξειδικευμένοι στόχοι σε επίπεδο
Περιφέρειας για την μείωση των βιοαποδομήσιμων αποβλήτων που οδηγούνται
προς ταφή, έχουν ως εξής:
• Μέχρι την 16 Ιουλίου του 2013, τα βιοαποδομήσιμα
απόβλητα που θα οδηγούνται σε Χ.Υ.Τ.Α. δεν θα ξεπερνούν το 50% της ποσότητας
των ΒΑΑ που παρήχθη το 1995, ήτοι 61.000 τόνους.
• Μέχρι την 16 Ιουλίου του 2020, τα βιοαποδομήσιμα
απόβλητα που θα οδηγούνται σε Χ.Υ.Τ.Α. δεν θα ξεπερνούν το 35% της ποσότητας
των ΒΑΑ που παρήχθη το 1995, ήτοι 45.300 τόνους. Προφανώς για τα ενδιάμεσα έτη
ισχύει ο αμέσως προηγούμενος χρονικά στόχος.
2. Ευρύτερη Περιοχή που ορίζεται από τους Νομούς Μεσσηνίας-Αρκαδίας
Συγκεκριμένα,
στη δική μας εισήγηση ενδιαφέρει πρωτίστως η 2η Υποενότητα της Περιφέρειας Πελοποννήσου που θα περιλαμβάνει:
- Μία (1) Μονάδα
Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ), η οποία θα προβλέπει τη δυνατότητα
πλήρους επεξεργασίας του συνόλου των συμβατικών αποβλήτων της
Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας και των Δήμων Μεγαλόπολης και Γορτυνίας
της Περιφερειακής Ενότητας Αρκαδίας. Η ποσότητα των αποβλήτων που θα
μπορεί να επεξεργάζεται η υπό μελέτη ΜΕΑ ανέρχεται σε 65.000 t/έτος και
θα περιλαμβάνει:
- την Μονάδα
Μηχανικής Επεξεργασίας (ΜΜΕ)
- την Μονάδα
Βιολογικής Επεξεργασίας (ΜΒΕ)
- και την
Μονάδα Μηχανικής Επεξεργασίας Κόμποστ (Ραφιναρία)
- Ένα (1) Χώρο
Υγειονομικής Ταφής (ΧΥΤ), στην ίδια θέση για την διάθεση των
υπολειμμάτων συνολικής ωφέλιμης χωρητικότητας .1.240.000m3 περίπου.
- Έργα
υποδομής
- Ένα (1) Σταθμό
Μεταβατικής Διαχείρισης όπου θα κατασκευαστεί στην ίδια θέση, όπου θα
εγκατασταθούν τα έργα της περιόδου Υπηρεσιών ΟΣΔΑ της 2ης Υποενότητας της
Περιφέρειας Πελοποννήσου για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών της
εξυπηρετούμενης περιοχής, μέχρι την ολοκλήρωση της κατασκευής των ανωτέρω
αναφερόμενων έργων.
ΣΧΟΛΙΑ:
(Α)
Αρχικά στη συγκεκριμένη περιοχή – που ορίζεται από τα σύνορα του Ν.
Αρκαδίας προς βορρά μέχρι και τις νότιες απολήξεις του Ν. Μεσσηνίας (δυτικά
Μεθώνη-Κορώνη και ανατολικά Μεσσηνιακή Μάνη) πουθενά δεν προβλέπεται Σταθμός Μεταφόρτωσης Απορριμάτων (ΣΜΑ) ή έστω ένας
Τοπικός Σταθμός (ΤΣΜΑ). Τούτο σημαίνει ότι η περιοχή επιλογής, πλησίον του
χωριού Καλλιρρόη, θα επιβαρυνθεί με το σύνολο των απορριμάτων από συγκεκριμένες
περιοχές είτε άκρως τουριστικές,
ιδιαίτερα τους χειμερινούς μήνες, π.χ. ορεινή Αρκαδία και Γορτυνία και
Μεσσηνιακή Μάνη: Δημητσάνα, Στεμνίτσα, Καρδαμύλη κ.α. όπου υπάρχει συγκέντρωση
αρκετών ξενοδοχειακών μονάδων, άλλων καταλυμάτων και πολλών τουριστικών ή άλλων
καταστημάτων, που δημιουργούν υψηλό όγκο απορριμάτων είτε μεγάλων αστικών κέντρων π.χ. Καλαμάτα, Μεσσήνη, Φιλιατρά, Τρίπολη,
Μεγαλόπολη κ.α. Με άλλα λόγια μία περιοχή που συγκεντώνει το 2% περίπου του
συνόλου των απορριμάτων θα δεχθεί και το υπόλοιπο 98% από τις άλλες περιοχές.
Δίχως προηγούμενη επεξεργασία με τη
χρήση ενός ΣΜΑ με σκοπό τη μείωση του όγκου των απορριμάτων και τη φθηνότερη
μεταφορά στο σύνολο (καύσιμα, δρομολόγια απορριματοφόρων), θα επιβαρυνθεί σε μεγάλο βαθμό η μελλοντική εγκατάσταση (ΜΕΑ) και αναμφίβολα θα προκαλέσει
μεγαλύτερη ρύπανση στην ατμόσφαιρα με ενδεχόμενες συνέπειες στις
πλησιέστερες κατοικημένες περιοχές.
Παρεμπιπτόντως, προβλέπεται ένας ΣΜΔ, ο
οποίος δεν γνωρίζουμε αν θα εξυπηρετήσει στον ίδιο βαθμό με ένα ΣΜΑ, και θα
κατασκευαστεί στην ίδια θέση με τη ΜΕΑ με σκοπό την κάλυψη λειτουργικών αναγκών
της εξυπηρετούμενης περιοχής – πολύ αόριστη τοποθέτηση – για ποια περιοχή αναφέρονται
ακριβώς ;;; για ποιες ανάγκες και μάλιστα λειτουργικές ;;; δίχως πρόσθετες
επεξηγήσεις.
(Β) Ο ΧΥΤ πρέπει σύμφωνα με την
Ευρωπαική νομοθεσία να καλύπτει τις οριζόμενες προδιαγραφές, κάτι που ισχύει
από το έτος 2010, όταν και οι καλούμενες
ΧΥΤΑ έπρεπε να αντικατασταθούν από ΟΕΔΑ (ολοκληρωμένες εγκαταστάσεις
διαχείρισης απορριμάτων).
(Γ) Με βάση προηγούμενες μελέτες του ΕΜΠ
και του Πολυτεχνείου Κρήτης, ιδανικά σημεία για την εγκατάσταση τέτοιων μονάδων
είναι τα λιγνιτωρυχεία Πτολεμαίδας και
Μεγαλόπολης. Μπορεί οι περιοχές αυτές να μην είναι οικονομικά βέλτιστες,
πολύ πιθανό για αυτό να μην επιλέχθηκαν, αλλά διαθέτουν ορισμένα σημαντικά
πλεονεκτήματα:
- Παρέχουν την απαραίτητη χωροδιάταξη.
- Μειώνουν σε πολύ μεγάλο βαθμό τα θέματα κοινωνικής
αποδοχής.
- Επιτρέπουν την άμεση χρήση των μεγάλων ποσοτήτων
εδαφοβελτιωτικού που προκύπτουν από τη μέθοδο της αερόβιας ΜΠΕ.
- Παρέχουν τη δυνατότητα διαχείρισης των ΑΣΑ (αστικά
στερεά απορρίματα οικιακού τύπου) με ελάχιστη χρονική υστέρηση.
- Η συγκέντρωση μίας τέτοιας μονάδας σε μία τοποθεσία που υπάρχει ήδη βιομηχανική
δραστηριότητα, διευκολύνει την ανάπτυξη δορυφορικών βιομηχανιών για
την αξιοποίηση των ανακτώμενων ανακυκλώσιμων υλικών.
- Δημιουργούνται συνθήκες βιομηχανικής και οικονομικής
ανάπτυξης στην επαρχία διότι χαρακτηριστικά πάσχουν από αποβιομηχανοποίηση
και υψηλή ανεργία.
- Κατά τα πρότυπα των “βιομηχανικών πόλων ανάπτυξης¨ που πρωτο-εμφανίστηκαν τις δυο
προηγούμενες δεκαετίες και αποδεδειγμένα είχαν θεωρηθεί καινοτομικές
προτάσεις αλλά έμειναν στα συρτάρια των γραφείων. (Περιφερειακά
προγράμματα ανάπτυξης)
(Δ) Επομένως, η επιλογή της δεύτερης
κατά σειρά θέσης (ορίζεται μεταξύ των χωριών Βελιγοστή και Παραδείσια) είναι
ιδανικότερη, στο λεκανόπεδιο της Μεγαλόπολης και για ένα επιπλέον λόγο. Είναι
πιο άμεσα προσβάσιμη για τα δρομολόγια των απορριμματοφόρων, διότι είναι πολύ
πιο κοντά στον κεντρικό άξονα Τρίπολης-Καλαμάτας.
3. Εντοπισμός κατάλληλων
θέσεων
Στο πλαίσιο της
παρούσας μελέτης εξετάστηκαν
εναλλακτικές θέσεις για τη χωροθέτηση των προβλεπόμενων έργων ΔΣΑ της
Περιφέρειας Πελοποννήσου, σε κάθε μία από τις τρεις υποενότητες. Σκοπός της
διαδικασίας εντοπισμού χώρων κατάλληλων για εγκατάσταση έργων επεξεργασίας και
διάθεσης αποβλήτων, είναι η επιλογή του καταλληλότερου ώστε:
• Να μεγιστοποιείται η ικανοποίηση των αναγκών
της περιοχής
• Να ελαχιστοποιούνται οι περιβαλλοντικές
επιπτώσεις
• Να εξασφαλίζεται κατά το δυνατόν η δέουσα
κοινωνική αποδοχή για το έργο
• Να ελαχιστοποιείται το κόστος κατασκευής και
λειτουργίας του έργου.
ΣΧΟΛΙΑ
Διαφαίνεται από τις παραπάνω γενικές
προϋποθέσεις ότι πρωταρχικός στόχος είναι το κόστος κατασκευής και όχι η
περιβαλλοντική αναγκαιότητα, διότι πλασματικά ικανοποιείται σε μεγάλο βαθμό η κάλυψη
των αναγκών δύο νομών και αυτό πρόκειται να ενισχυθεί και από τη μελλοντική
αντίδραση της τοπικής κοινωνίας πλησίον αυτών των εγκαταστάσεων.
Στην περίπτωση
της περιοχής μελέτης, σύμφωνα και με το ΠΕΣΔΑ Περιφέρειας Πελοποννήσου, οι
εναλλακτικοί χώροι που απαιτούνται για την εκτέλεση των εργασιών διαχείρισης
των στερεών αποβλήτων θα πρέπει να είναι κατάλληλοι για τις εργασίες
επεξεργασίας – μεταφόρτωσης και τελικής διάθεσης των απορριμμάτων. Στην
Περιφέρεια Πελοποννήσου έχουν τεθεί περιορισμοί, όσον αφορά τις περιοχές που
επιτρέπεται η χωροθέτηση ΧΥΤ και έχουν αποκλεισθεί, συγκεκριμένες περιοχές, οι
οποίες κρίθηκαν ακατάλληλες για την χωροθέτηση των έργων διαχείρισης
απορριμμάτων γενικότερα. Ειδικότερα, προκειμένου να εντοπισθούν οι περιοχές που
κρίθηκαν καταρχήν κατάλληλες για τη χωροθέτηση των έργων διαχείρισης στερεών
αποβλήτων σε όλη την έκταση της Περιφέρειας, καθορίστηκαν όροι και περιορισμοί
καταλληλότητας σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική και τις απαιτήσεις της Ελληνικής
και Κοινοτικής Νομοθεσίας.
Δεν υπάρχει καμία πρόσθετη αναφορά για τις
περιοχές που αποκλείστηκαν ως ακατάλληλες για την εγκατάσταση ΜΕΑ και ποιοι
ήταν οι λόγοι απόρριψης. Σε ποια διεθνή πρακτική αναφέρεται η ΜΠΕ και σύμφωνα
με την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νομοθεσία ;;; Στη Βρετανία, για παράδειγμα, είναι
τελείως διαφορετικές οι προϋποθέσεις, αναμφίβολα διαδραματίζει ρόλο και το
κλίμα, αλλά όταν επιλέγεται μία θέση έχουν ήδη ενημερωθεί οι πλησιέστερες
κατοικούμενες περιοχές για τις συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Πρόσθετα, για
κοινωνικούς λόγους (θέματα απασχόλησης, γνωριμία της τοπικής κοινωνίας με
ειδικές βιομηχανικές μονάδες) όταν είναι περισσότερες από μία οι κατάλληλες
θέσεις εγκατάστασης, το οποίο συχνότατα συμβαίνει, θέτουν υποψηφιότητα όλες οι
τοπικές κοινωνίες για να προτιμηθεί η περιοχή τους (εμφανή αίτια
κοινωνικο-οικονομικής φύσης, π.χ. επενδύσεις, απασχόληση κλπ.).
Οι βασικοί όροι
και περιορισμοί που τέθηκαν, κατά τον ΠΕΣΔΑ Περιφέρειας Πελοποννήσου, είναι οι
εξής:
KΕΦ. 2 ‐ 12
• Γεωλογικοί – Υδρογεωλογικοί ‐ Υδρολογικοί
περιορισμοί: αποκλεισμός μίας περιοχής σε απόσταση 0,5χλμ. από ρήγματα, κοίτες
ποταμών και μεγάλων ρεμάτων και σημείων υδροληψίας, καθώς επίσης περιοχές σε
απόσταση 1 χλμ. από λίμνες, λιμνοδεξαμενές & φράγματα.
• Μόνιμα καταφύγια άγριας ζωής: αποκλείστηκαν
οι περιοχές που έχουν θεσμοθετηθεί ως καταφύγια άγριας ζωής.
• Δίκτυο Φύση 2000 – Natura 2000:
αποκλείστηκαν όλες οι περιοχές που με βάση τα στοιχεία του ΥΠΕΚΑ εντάσσονται
στο δίκτυο Natura 2000 καθώς και περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως RAMSAR και SRA.
• Αρχαιολογικοί χώροι: αποκλείστηκε η
χωροθέτηση έργων Δ.Σ.Α. εντός περιοχών που έχουν κηρυχθεί ως αρχαιολογικοί
χώρο, με βάση Υπουργικές Αποφάσεις, των οποίων τα όρια εντοπίστηκαν από τα
αντίστοιχα Φ.Ε.Κ. Επίσης αποκλείσθηκε η χωροθέτηση σε απόσταση μικρότερη των
500μ. από σημειακά αρχαιολογικά και πολιτιστικά μνημεία.
Πέρα των
παραπάνω αποκλεισθέντων περιοχών, αποκλείεται η χωροθέτηση έργων Δ.Σ.Α. εντός
μίας ζώνης 500 m από τα θεσμοθετημένα όρια οικισμών και 1.000
από όρια ΓΠΣ, 500 m και τα εγκεκριμένα όρια των Ζωνών Ειδικών
Χρήσεων Γης, όπως επίσης από το όριο της ακτογραμμής.
Τίθεται ένα σημαντικό
ερώτημα σχετικά με την απόσταση των 500μ. από το χωριό Καλλιρρόη. Το όριο είναι
τα 650μ. από το κέντρο του χωριού, μόνο που εδώ πρόκειται για ιδιάζουσα
περίπτωση – το χωριό αποτελείται από δυο συνοικίες και μάλιστα στην πάνω
γειτονιά αυξάνεται ο πληθυσμός λόγω καλύτερων καιρικών συνθηκών τους θερινούς
μήνες – Τι έχει προβλεφτεί για τη ρύπανση της ατμόσφαιρας από την έκλυση σωματιδίων
και σκόνης ;;; Τα 150μ είναι ελάχιστη απόσταση για θέματα ρύπανσης. Το δημοτικό
σχολείο το οποίο δεν λειτουργεί πλέον είναι όμως κατάλληλος χώρος για
πολιτιστικές εκδηλώσεις στο άμεσο μέλλον και το οποίο βρίσκεται αρκετά κοντά στη θέση της μελλοντικής εγκατάστασης
ΜΕΑ.
Περι αρχαιλογικών χώρων, το
μνημείο του Θ. Κολοκοτρώνη απέχει περίπου 2,5 χιλ. από τη θέση εγκατάστασης και
είναι τακτικά επισκέψιμο όλο το χρόνο από μαθητές σχολείων.
Το ρέμα της
βραχοπαναγίτσας, το οποίο κακώς μέχρι σήμερα δεν έχει τεθεί υπό προστασία (τοπίο
φυσικού κάλλους) με την χαρακτηριστική εκκλησία μέσα στο βράχο, που κάθε χρόνο
συγκεντρώνει αρκετό πλήθος κόσμου διότι γίνεται λειτουργία, είναι επίσης πολύ
κοντά στη θέση εγκατάστασης.
Από άποψη χρήσεων γης αποκλείσθηκαν περιοχές στις οποίες αναπτύσσονται ΒΙΠΕ
εφόσον υπήρχε πρόνοια για τον αποκλεισμό συγκεκριμένων χρήσεων, γεωργικές
εκτάσεις υψηλής παραγωγικότητας ή περιοχές με συγκεκριμένες χρήσεις γης. Ομοίως
αποκλείσθηκαν και οι περιοχές χαρακτηρισμένες ως δάση, και μια ζώνη 500 m από σημειακές
ζώνες προστασίας και περιοχές φυσικού κάλλους. Με βάση τους ανωτέρω γενικούς
περιορισμούς, που τέθηκαν από τον ΠΕΣΔΑ Πελοποννήσου προέκυψαν οι ευρύτερες
κατάλληλες περιοχές, οι οποίες κρίθηκε ότι είναι καταρχήν κατάλληλες για
περαιτέρω διερεύνηση. Οι περιοχές αυτές αποτυπώθηκαν σε σχετικό χάρτη,
κατάλληλης κλίμακας, ο οποίος περιλαμβάνεται αυτούσιος και στους χάρτες της
παρούσας μελέτης, αφού αποτέλεσε την αφετηρία της όλης έρευνας που έγινε στην
παρούσα μελέτη. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ανωτέρω αφορούν τις περιοχές
αποκλεισμού για την επιλογή θέσεων ΧΥΤ/ΟΕΔΑ και στην παρούσα μελέτη
υιοθετούνται για την επιλογή των θέσεων ΜΕΑ και ΧΥΤ ως εγκαταστάσεις που θα
εξυπηρετούνται από το ίδιο οικόπεδο.
Το θέμα των ΒΙΠΕ είναι απορίας άξιο γιατί
δεν θεωρείται, με περιβαλλοντικά κριτήρια, ιδανική θέση εγκατάστασης μίας
τέτοιας μονάδας, αλλά αντιθέτως είναι πιο κατάλληλο το σημείο που απέχει 650μ.
από το κέντρο κατοικήσιμης περιοχής.
Και βέβαια τίθεται το ερώτημα ποια
πρόνοια προυπήρχε στη ΒΙΠΕ Μελιγαλά για τον αποκλεισμό της χρήσης της ως θέσης
για ΜΕΑ ;;; Στην περιοχή αυτή δεν υπάρχει καμία σημαντική γεωργική παραγωγή ή
άλλη χρήση γης.
Όσον αφορά τους
ΣΜΑ, οι βασικοί όροι και περιορισμοί που τέθηκαν, κατά τον ΠΕΣΔΑ Περιφέρειας
Πελοποννήσου, είναι οι εξής:
• Γεωλογικού – Υδρογεωλογικοί ‐ Υδρολογικοί
περιορισμοί: αποκλεισμός μίας περιοχής σε απόσταση 0,5χλμ. από ρήγματα
• Μόνιμα καταφύγια άγριας ζωής: αποκλείστηκαν
οι περιοχές που έχουν θεσμοθετηθεί ως καταφύγια άγριας ζωής.
• Δίκτυο Φύση 2000 – Natura 2000:
αποκλείστηκαν όλες οι περιοχές που με βάση τα στοιχεία του ΥΠΕΚΑ εντάσσονται
στο δίκτυο Natura 2000 καθώς και περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως RAMSAR και SRA.
• Αρχαιολογικοί χώροι: αποκλείστηκε η
χωροθέτηση ΣΜΑ εντός περιοχών που έχουν κηρυχθεί ως αρχαιολογικοί χώρο, με βάση
Υπουργικές Αποφάσεις, των οποίων τα όρια εντοπίστηκαν από τα αντίστοιχα Φ.Ε.Κ.
Επίσης αποκλείσθηκε η χωροθέτηση σε απόσταση μικρότερη των 500μ. από σημειακά
αρχαιολογικά και πολιτιστικά μνημεία.
Πέρα των παραπάνω αποκλεισθέντων περιοχών, αποκλείεται η χωροθέτηση ΣΜΑ
εντός μίας ζώνης 200 m από τα θεσμοθετημένα όρια οικισμών.
Υπενθυμίζεται δε
ότι προκειμένου μια θέση να κριθεί ως κατάλληλη, θα πρέπει αφενός να ανήκει σε
μια «ευρύτερα κατάλληλη περιοχή» και
αφετέρου να παρουσιάζει διάφορα χαρακτηριστικά καταλληλότητας που θα αφορούν:
• Την γεωλογική καταλληλότητα της θέσης, ώστε
στα πλαίσια του εφικτού να διασφαλίζονται τα υπόγεια ύδατα, χωρίς την ανάγκη
λήψης ιδιαίτερων τεχνικών μέτρων, που έχουν και αντίστοιχο οικονομικό κόστος,
• Την χωροταξική καταλληλότητα της θέσης, ώστε
να μην προκαλείται ιδιαίτερη όχληση στο δομημένο αστικό και περιαστικό
περιβάλλον της εγγύτερης και ευρύτερης περιοχής,
• Την περιβαλλοντική καταλληλότητα της θέσης,
ώστε να προκαλούνται οι μικρότερες δυνατές επιπτώσεις στο φυσικό και
ανθρωπογενές περιβάλλον της εγγύτερης και ευρύτερης περιοχής,
• Την λειτουργική καταλληλότητα της θέσης, ώστε
να εξασφαλίζεται η τεχνική αρτιότητα του έργου για το οποίο προορίζεται, στα
πλαίσια του τεχνικοοικονομικά εφικτού.
• Την κατά το δυνατόν δέουσα κοινωνική αποδοχή
• Τη δυνατότητα απόκτησης της γης
Όταν
αναφερόμαστε σε ΣΜΑ πρέπει να γνωρίζουμε τι είδους θα είναι αυτός. Στην
προκειμένη περίπτωση αναφέρεται η περίπτωση ΣΜΔ. Θα είναι κλειστού τύπου και
υψηλής συμπίεσης ή κάτι άλλο ;;;
Τι ακριβώς σημαίνει “ευρύτερα κατάλληλη
περιοχή” ;;; Η πολυκριτηριακή ανάλυση που χρησιμοποιήθηκε στη ΜΠΕ είναι αρκετά
αμφιλεγόμενη από τη στιγμή που δεν παρουσιάζονται πραγματικά στοιχεία σχετικά
με τα αίτια επιλογής ή απόρριψης, αντιθέτως εμφανίζονται πίνακες με
υποκειμενική βαθμολόγηση. Αυτή η μεθοδολογία ακολουθεί ένα συγκεκριμένο πλαίσιο
όπως οι ΜΠΕ σχετικά με την “ανάλυση
ρίσκου¨” και τις αντίστοιχες επιπτώσεις. Ωστόσο βασίζονται και στην
υποκειμενική κρίση του ερευνητή, π.χ. Leopold Matrix methodology κλπ.
Σχετικά με τη χωροταξική καταλληλότητα
της περιοχής-θέσης με σκοπό να αποφεύγεται η όχληση στο ευρύτερο περιβάλλον,
δεν ισχύει στην περίπτωση της Καλλιρρόης και μάλιστα πιο κατάλληλη χωροταξικά
είναι η θέση στο λεκανοπέδιο της Μεγαλόπολης.
Το ίδιο ισχύει και για τη μη
καταλληλότητα της θέσης από περιβαλλοντική σκοπιά για ένα επιπλέον λόγο.
Πλησίον της περιοχής ρέει και πηγάζει λίγο μακρύτερα ο ποταμός Αμφίτας,
παραπόταμος του Πάμισου, που τα νερά του χρησιμοποιούνται και για αρδευτικούς
λόγους.
4. Θέση ΜΕΑ – ΧΥΤΥ εναλλακτική πρόταση 2η και 3η
Πρόκειται
για μία θέση η οποία διοικητικά ανήκει στη δημοτική ενότητα Μεγαλόπολης του
Δήμου Μεγαλόπολης και βρίσκεται Α‐ΒΑ του οικισμού Παραδείσια σε ευθεία απόσταση
1,3χλμ. και Ν‐ΝΔ του οικισμού Βελιγοστή, στα 1,4χλμ. Η θέση αυτή αποτελεί την εναλλακτική λύση για τη χωροθέτηση των έργων
της 2ης υποενότητας.
Στη 2η
Υποενότητα έγινε διερεύνηση για την ένταξη στις εναλλακτικές θέσεις και της
θέσης «Παλιοροβούνι» του Δήμου Οιχαλίας. Η ένταξη όμως της θέσης στους προς
αξιολόγηση χώρους δεν κατέστη δυνατή λόγω του ότι το μεγαλύτερο τμήμα της έχει
ενταχθεί εντός μίας ευρύτερης περιοχής, η οποία έχει χαρακτηριστεί ως
αναδασωτέα περιοχή, βάσει του ΦΕΚ 78/Δ/19‐2‐2010. Η παράμετρος αυτή θεωρήθηκε αποτρεπτική για την περαιτέρω
αξιολόγηση της θέσης Παλιοροβούνι, αφενός μεν, λόγω των κριτηρίων αποκλεισμού
του εν ισχύ σήμερα ΠΕΣΔΑ, βάσει του οποίου εκπονείται η παρούσα ΜΠΕ,
αφετέρου δε εκτιμήθηκε ότι οι διαδικασίες αποχαρακτηρισμού και άρσης της
αναδάσωσης θα μπορούσαν να είναι πολύ χρονοβόρες και να συμπαρασύρουν σε
καθυστερήσεις το σύνολο του έργου. Πέρα των προαναφερόμενων, η ομάδα μελέτης
διερεύνησε και την παρακείμενη περιοχή της θέσης Παλιοροβούνι η οποία δεν
βρισκόταν εντός των αναδασωτέων εκτάσεων. Όμως οι γεωλογικές συνθήκες της
περιοχής αυτής και ειδικότερα ο εντοπισμός ρήγματος ενδεχομένως ενεργού
χαρακτήρα, βάσει μίας προκαταρκτικής γεωλογικής διερεύνησης, εκτιμήθηκαν μη
ικανοποιητικές για τη κατασκευή των έργων και οδήγησαν σε αποκλεισμό της
περιοχής.
Αρχικά να σχολιάσουμε τα εξής: με ποια
κριτήρια θεωρείται μία περιοχή που απέχει λίγα χιλιόμετρα από την επιλογή θέσης
ως επικίνδυνη σεισμολογικά ενώ η επιλεγόμενη όχι ;;; Σε άλλο σημείο της ΜΠΕ
γίνεται παραδεκτό ότι όλη η περιοχή της άνω Μεσσηνίας χαρακτηρίζεται ως
επικίνδυνα σεισμοπαθής. Όμως, η κατάληξη της επιλογής της 1ης θέσης στην
Καλλιρρόη βασίζεται στο επιχείρημα ότι δεν υπάρχει ρήγμα και επικαλούνται
μελέτη του ΙΓΜΕ κατά το τέλος της δεκαετίας του 1980. Επιστημονικά αυτό είναι
μη αποδεκτό. Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για τις μελλοντικές συνέπειες εάν
υπάρξουν ;;; Για να μην υπάρχει κινδυνολογία επιβάλλεται να γίνει μία μελέτη
για τις σεισμικές δονήσεις μέσα στο έτος και πριν ξεκινήσουν οι διαδικασίες
κατασκευής της μονάδας.
5. Μεθοδολογία αξιολόγησης εναλλακτικών θέσεων
Η ορθολογική επιλογή χώρου
διάθεσης απορριμμάτων είναι το σπουδαιότερο στάδιο της διαχείρισης αυτού του
είδους των αποβλήτων. Βασικός στόχος της επιλογής είναι η διαφύλαξη της
δημόσιας υγείας και η προστασία του περιβάλλοντος. Για την αξιολόγηση ‐
ιεράρχηση των επιλεγέντων χώρων χρησιμοποιήθηκε ως μεθοδολογικό εργαλείο, η
μέθοδος της "Πολυκριτηριακής Ανάλυσης". Συνοπτική αναφορά των
ευρύτερων κατηγοριών στις οποίες εντάσσονται τα κριτήρια καταλληλότητας /
συγκριτικής αξιολόγησης για την επιλογή θέσεων χωροθέτησης παρουσιάζονται
ακολούθως.
2. ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: Περιβαλλοντικά κριτήρια
Τα κριτήρια αυτά λαμβάνουν
υπόψη τις πιθανές επιπτώσεις από την κατασκευή και λειτουργία των έργων
διαχείρισης και τελικής διάθεσης των απορριμμάτων στο εγγύς και ευρύτερο
περιβάλλον, πέρα από τα ύδατα που εξετάζονται στην προηγούμενη κατηγορία
κριτηρίων.
5. ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5:
Οικονομικά κριτήρια
Τα κριτήρια αυτά εξετάζουν
την καταλληλότητα του χώρου από οικονομική άποψη δηλαδή με βάση το κόστος
κατασκευής και λειτουργίας του.
6. ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 6:
Κοινωνικά κριτήρια
Στο κριτήριο αυτό
λαμβάνονται υπόψη: α) οι πρόσφατες θεσμικές ρυθμίσεις στην ΕΕ και την Ελλάδα β)
η κοινωνική αποδοχή που θα συναντήσει ένα σενάριο.
Σχετικά με τα περιβαλλοντικά κριτήρια,
με ποιο τρόπο λαμβάνονται οι επιπτώσεις ;;; Στη ΜΠΕ δεν αναφέρεται πουθενά ότι
γίνεται χρήση κάποιων αντίστοιχων δεικτών μέτρησης των περιβαλλοντικών
επιπτώσεων!!!
Περί οικονομικών κριτηρίων, ποιο τελικά
είναι το αρχικό κόστος εγκατάστασης και με βάση ποια τελικά κριτήρια κρίνεται
ότι η συγκεκριμένη θέση απολαμβάνει πιο χαμηλού κόστους ;;; Μήπως η επιλογή της
πιο οικονομικής θέσης πρέπει να λάβει υπόψη της και τα αντισταθμιστικά οφέλη
;;; Και δεν αναφέρομαι στα δημοτικά τέλη αλλά στην προσφορά εργασίας και
γενικότερα στην ευρύτερη αναβάθμιση της περιοχής, έτσι ώστε μέρος του κόστους
να επιστραφεί.
6. Ιεράρχηση εναλλακτικών θέσεων -Τελική επιλογή θέσης έργου ΜΕΑ – ΧΥΤΥ
2ης Υποενότητας
α) Και οι δύο θέσεις που εξετάστηκαν κρίνονται
κατάλληλες για την χωροθέτηση εγκαταστάσεων μεταφόρτωσης απορριμμάτων.
β) Στον πίνακα
που ακολουθεί παρουσιάζονται εποπτικά οι τελικές βαθμολογίες που λαμβάνουν οι
θέσεις, ανάλογα με το εξεταζόμενο σενάριο, καθώς και η ιεράρχηση των χώρων
αυτών με βάση την «στενή αριθμητική» βαθμολογία που λαμβάνουν τελικά σε κάθε
σενάριο.
γ) Ειδικότερα
και όπως φαίνεται από τους αναλυτικούς βαθμολογικούς πίνακες που έχουν παρατεθεί
ανωτέρω, αλλά και από τον ανωτέρω συνοπτικό πίνακα, ισχύουν τα ακόλουθα:
• Οι
θέσεις έχουν παραπλήσιες βαθμολογίες άνω του 5,5 και στα δύο σενάρια
αξιολόγησης. Αυτό
αιτιολογείται από το γεγονός ότι οι
θέσεις βρίσκονται σε περιοχές με παρόμοια χαρακτηριστικά (γεωλογικά,
χωροταξικά, περιβαλλοντικά κ.λπ).
• Η θέση
2.1 κατατάσσεται σταθερά πρώτη και στα δύο σενάρια αξιολόγησης
• Η θέση 2.2 κατατάσσεται σταθερά δεύτερη και
στα δύο σενάρια αξιολόγησης με παραπλήσια βαθμολογία με την θέση 2.1.
• Η θέση 2.1 παρουσιάζει σταθερή υπεροχή στα
περιβαλλοντικά και λειτουργικά κριτήρια και στα δύο σενάρια αξιολόγησης, ενώ η
θέση 2.2 παρουσιάζει σταθερή
υπεροχή στα γεωλογικά και στα χωροταξικά και στα δύο σενάρια αξιολόγησης.
• Αναφορικά με τα οικονομικά και κοινωνικά
κριτήρια οι δύο θέσεις είναι ισόβαθμες και στα δύο σενάρια αξιολόγησης.
Τελικά με βάση
όλα την ανωτέρω ανάλυση, η οποία
στηρίζεται στην ποσοτικοποίηση της
ποιοτικής αξιολόγησης των επιμέρους χαρακτηριστικών των χώρων,
προτείνεται η ακόλουθη κατάταξη – ιεράρχηση των θέσεων :
1η κατά
σειρά κατάταξης θέση – Προτεινόμενη θέση παρούσας μελέτης:
Θέση 2.1: Η
οποία κατατάσσεται πρώτη σε όλα τα σενάρια αξιολόγησης. Η θέση αυτή διοικητικά
ανήκει δημοτική ενότητα Μελιγαλά του Δήμου Οιχαλίας και βρίσκεται δυτικά του οικισμού Καλλιρόη σε ευθεία απόσταση
650μ. και ανατολικά του οικισμού Βασιλικό σε απόσταση 1,3χλμ. Η θέση αυτή αποτελεί την προτεινόμενη λύση
για τη χωροθέτηση των έργων της 2ης Υποενότητας).
2η κατά
σειρά κατάταξης θέση:
Θέση 2.2: Η
οποία κατατάσσεται δεύτερη σε όλα τα σενάρια αξιολόγησης. Διοικητικά ανήκει στη
δημοτική ενότητα Μεγαλόπολης του Δήμο
Μεγαλόπολης και βρίσκεται Α‐ΒΑ του οικισμού Παραδείσια σε ευθεία απόσταση
1,3χλμ. και Ν‐ΝΔ του οικισμού Βελιγοστή, στα 1,4χλμ.
Β ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ
- Β1 Επιβάρυνση της ατμόσφαιρας (Εκπομπή αερίων,
σκόνης εντός των ορίων της ΕΕ) Αξιολογείται η πιθανότητα εκπομπής αερίων ρύπων, σκόνης και η
γενικότερη επιβάρυνση της ατμόσφαιρας από την εφαρμογή της κάθε
τεχνολογίας
- Β2 Επιβάρυνση του εδάφους, των υπόγειων και
επιφανειακών υδάτων (Εκπομπές εντός των ορίων της ΕΕ) Αξιολογούνται οι
επιπτώσεις στο έδαφος, στα επιφανειακά και υπόγεια νερά από τη κατασκευή
και λειτουργία των εγκαταστάσεων των διαφόρων τεχνολογιών
- Β3 Δημιουργία οσμών Αξιολογείται η πιθανότητα δημιουργίας
οσμών από την εφαρμογή της κάθε τεχνολογίας και το κατά πόσο δεν ξεπερνά
τα επιτρεπτά από τη νομοθεσία όρια
- Β4 Θόρυβος Αξιολογείται το κατά πόσο το επίπεδο
παραγόμενου θορύβου από τη λειτουργία των εγκαταστάσεων βρίσκεται μέσα στα
επιτρεπτά από τη νομοθεσία όρια
- Β5 Μέτρα περιορισμού των επιπτώσεων στο περιβάλλον
Αξιολογούνται συνολικά τα μέτρα τα οποία πρέπει να εφαρμοστούν για την
αντιμετώπιση των επιπτώσεων που πιθανά να έχουν προκύψει από τα ανωτέρω
κριτήρια, τόσο από πλευράς εφαρμοσιμότητας, όσο και από οικονομικής άποψης
Η βαθμολόγηση γίνεται με υποκειμενικά
κριτήρια λαμβάνοντας περισσότερο υπόψη το κόστος κατασκευής, π.χ. η φράση “ η οποία
στηρίζεται στην ποσοτικοποίηση της
ποιοτικής αξιολόγησης των επιμέρους χαρακτηριστικών των χώρων “ δεν
έχει καμία αντικειμενική υπόσταση και βέβαια βασίζεται ΜΟΝΟ στην υπεροχή της
1ης θέσης λόγω λειτουργικών (τι
ακριβώς σημαίνει αυτό ;;;) και
περιβαλλοντικών κριτηρίων που αποδείξαμε παραπάνω ότι όχι μόνο δεν ισχύει, αλλά
ισχύει το ακριβώς αντίθετο (πιο κατάλληλη η επιλογή της 2ης θέσης).
Να σχολιάσουμε υποκειμενικά πως
αντιλαμβανόμαστε εμείς τα λειτουργικά κριτήρια. Είναι λογικό να επιλέγεται μία
θέση που βρίσκεται σε λιγότερο “βολικό” σημείο για την κυκλοφορία των οχημάτων
γενικότερα αλλά και για τη μεταφορά των απορριμμάτων ειδικότερα από κάποια άλλη
;;; Επίσης, αποδεικνύεται πιο λειτουργικό και συνάμα πιο καθόλα κοινωνικά
αποδεκτό να επιλέγεται μία θέση που η πλησιέστερη κατοικημένη περιοχή να
απέχει, από το κέντρο της, 650μ. ενώ στην άλλη περίπτωση στα 1.3χιλ και 1.4χιλ.
;;;
Περί περιβαλλοντικών κριτηρίων το θέμα
της απόστασης των 650μ. επηρεάζεται σαφώς και από τα επίπεδα παραγόμενου
θορύβου κατά τη λειτουργία της ΜΕΑ!!!! Επίσης, πως αξιολογείται η επιβάρυνση
της ατμόσφαιρας από τις εκπομπές αερίων, σκόνης και άλλων σωματιδίων για την ίδια
απόσταση και δεν θα θεωρηθεί βλαβερή για την ανθρώπινη υγεία ;;; Επίσης, με
ποιους δείκτες θα αξιολογηθεί η δημιουργία οσμών που αναμφίβολα προκαλεί
έντονες ενοχλήσεις στην πλησιέστερη κατοικημένη περιοχή ;;;
7. Άλλα σημεία προς
αποσαφήνιση
Τα κυριότερα γεωλογικά – υδρογεωλογικά
χαρακτηριστικά της θέσης συνοψίζονται ακολούθως:
Ανατολικά
της θέσης, και σε απόσταση 560μ. και 567μ. βρίσκονται οι δύο εν ενεργεία
υδρευτικές γεωτρήσεις της κοινότητας Καλλιρρόης εντός των ανω κρητιδικών
ασβεστολίθων. Στην εγγύς
περιοχή του έργου, καθώς και εσωτερικά του γηπέδου έχουν ανορυχθεί κατά το
παρελθόν τρεις γεωτρήσεις μεγάλου βάθους οι οποίες ήταν αποτυχημένες αφού δεν
εντόπισαν υπόγειες υδροφορίες. Η παρουσία των αποτυχημένων γεωτρήσεων τόσο
πλησίον όσο και εσωτερικά του χώρου καταδεικνύει ότι οι σχηματισμοί των
φλύσχεων στερούνται υπόγειων υδροφοριών, και επακόλουθα δεν βρίσκονται σε
υδραυλική επικοινωνία με τις υδρευτικές και αρδευτικές γεωτρήσεις της
Καλλιρρόης.
Επίσης πλησίον της δυτικής και
νοτιοανατολικής πλευράς του οικοπέδου, καθώς και εντός της θέσης υπάρχουν
μικρού βάθους φρέατα (έως 6μ.) τα οποία δεν χρησιμοποιούνται για κάποια χρήση,
αρδευτική ή άλλη, καθώς η παροχή τους είναι πολύ μικρή και καθαρά εποχιακού χαρακτήρα
(συγκεντρώσεις νερών επιφανειακής απορροής).
Δηλαδή οι αποστάσεις των εν ενεργεία
γεωτρήσεων της κοινότητας θεωρούνται ιδανικές;;;
Από πλευράς σεισμικής επικινδυνότητας η θέση ανήκει σε ζώνη (ΙΙ) σύμφωνα με
τον αναθεωρημένο χάρτη ζωνών σεισμικής επικινδυνότητας της Ελλάδας (Νέος
Αντισεισμικός Κανονισμός ΕΑΚ 2000).
Η ευρύτερη περιοχή του έργου μπορεί να χαρακτηριστεί ως
πολύ υψηλής σεισμικότητας ενώ η σεισμική επικινδυνότητα της σε γενικές γραμμές
θεωρείται επίσης υψηλή. Στη θέση εγκατάστασης του μελλοντικού ΧΥΤΥ και της ΜΕΑ
Μεσσηνίας κρίνεται απαραίτητη η εκτέλεση πλήρους γεωτεχνικής έρευνας προκειμένου να οριστούν οι παράμετροι
θεμελίωσης των κατασκευών που θα
απαιτηθούν.
Ουδέν σχόλιο!!!! Μόνο αυτό….πότε και
πόσο θα διαρκέσει η πλήρης γεωτεχνική έρευνα? Κατά τα άλλα μπορούμε δίχως
προβληματισμό να προχωρήσουμε στην εγκατάσταση μίας νέας ΜΕΑ σε μία ιδιαίτερα
σεισμοπαθή περιοχή!!!
Στη συνέχεια
παρατίθενται τα κυριότερα περιβαλλοντικά
χαρακτηριστικά της θέσης:
Η εξεταζόμενη θέση βρίσκεται εκτός περιοχών
που έχουν ανακηρυχθεί ως αναδασωτέες. Στην εγγύς περιοχή εντοπίζονται ωστόσο
κάποιες εκτάσεις που έχουν ανακηρυχθεί σχετικά προσφάτως (από το 2006 έως
σήμερα) ως αναδασωτέες, οι πλησιέστερες εκ των οποίων, βρίσκονται σε ευθεία απόσταση 100μ. και 500μ., προς τα νοτιοανατολικά
του χώρου.
Αυτές οι αποστάσεις θεωρούνται
ικανοποιητικές ;;; Για τη θέση της Οιχαλίας (ως 3η εναλλακτική αναφέρεται ότι η
περιοχή έχει κηρυχθεί αναδασωτέα δίχως όμως να αναφέρονται επιμέρους
αποστάσεις. Τελικά υπάρχει αντικειμενικό κριτήριο ;;;
Τα κυριότερα κλιματολογικά χαρακτηριστικά της εξεταζόμενης θέσης, σύμφωνα με μετρήσεις
του Μετεωρολογικού Σταθμού του Διαβολιτσίου είναι τα εξής:
Οι
άνεμοι που πνέουν κυρίως στην ευρύτερη περιοχή είναι δυτικής διεύθυνσης. Στην κατεύθυνση των επικρατούντων ανέμων,
ήτοι ανατολικά της θέσης, υπάρχει ο οικισμός της Καλλιρόης, σε απόσταση 650μ.
Όταν τίθεται θέμα ρύπανσης της ατμόσφαιρας,
ανεξάρτητα από τις διευθύνσεις των ανέμων, υπάρχει υψηλή επικινδυνότητα απειλής
της ανθρώπινης υγείας.
8. Πρόσθετα σχόλια
(α) Η επικείμενη εγκατάσταση της ΜΕΑ υποτίθεται ότι αφορά
στην ανάπτυξη της περιοχής. Τούτο όμως δεν μπορεί να γίνεται όταν επηρεάζεται
αρνητικά η τοπική παραγωγή και γενικότερα η οικονομική ζωή μίας περιοχής, ιδίως
με την εξαφάνιση θέσεων απασχόλησης-εργασίας, π.χ. το ελαιοτριβείο Καλλιρρόης
παράγει πάνω από 300 τόνους/χρόνο ελαιόλαδο. Στην περιοχή (εξαιρουμένης της
ΒΙΠΕ Μελιγαλά) δραστηριοποιούνται 20 ελαιοτριβεία και συσκευαστήρια βρώσιμης
ελιάς (400.000 ελαιόδεντρα), πλέον των μεμονωμένων νοικοκυριών που συμβάλλουν
στην οικιακή οικονομία. Παραγωγή καλαμποκιού (2.500 στρέμματα), αμπελιών,
οπωροκηπευτικών.
(β) Υπάρχει σοβαρό θέμα με την κομποστοποίηση για τη θέση της Καλλιρρόης από τη στιγμή που δεν
αναφέρονται σε βιολογικούς αντιδραστήρες, ενώ αυτό το στοιχείο υπάρχει για την
περίπτωση Κορινθίας-Αργολίδας!!!
(γ) Προβλήματα παρουσίαζονται με: (γ1)
τον εκτεταμένο υπόγειο ορίζοντα που σαφώς θα επηρεαστεί από την αύξηση των
ρυπογόνων στοιχείων – η ΜΠΕ αναφέρεται
σε υδατοστεγανότητα της περιοχής ενώ υπάρχουν υδροληπτικά έργα πλησίον. Με
ποιον τρόπο σχετίζονται αυτά τα δύο στοιχεία ;;; (γ2) η κτηνοτροφική δραστηριότητα είναι ιδιαίτερα σημαντική στη περιοχή των
έργων, γεγονός που υποτιμήθηκε πλήρως με
αντίστοιχη βαθμολόγηση σε βάρος της θέσης στη Καλλιρρόη. (γ3) η ευρύτερη
περιοχή παρουσιάζει ιδιαίτερο αρχαιολογικό ενδιαφέρον λόγω και του
αναζητούμενου Καρνάσιου Άλσους.
(δ) Στη ΜΠΕ υπάρχει ο πίνακας 1-1 που
περιγράφει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των μελλοντικών εγκαταστάσεων για σύνολο
της Πελοποννήσου (πλην Αχαίας-Ηλείας). Πιο λεπτομερειακά οι σχετικές
πληροφορίες είναι:
- 1η
Υποενότητα με 380.000 κατοίκους, χωρητικότητα ΧΥΤΥ 1.975.000m3,
δυναμικότητα ΜΕΑ 105.000 tn/έτος η έκταση συνολικού οικοπέδου ΟΣΔΑ είναι
312 στρ.,
- 2η
Υποενότητα με 180.000 κατοίκους, χωρητικότητα ΧΥΤΥ 1.240.000m3,
δυναμικότητα ΜΕΑ 65.000 tn/έτος η έκταση συνολικού οικοπέδου ΟΣΔΑ είναι
107 στρ.
- 3η Υποενότητα με 89.000 κατοίκους,
χωρητικότητα ΧΥΤΥ 565.000m3, δυναμικότητα ΜΕΑ 30.000 tn/έτος η
έκταση συνολικού οικοπέδου ΟΣΔΑ είναι 136 στρ.
Η 2η Υποενότητα που μας
ενδιαφέρει (Αρκαδία-Μεσσηνία) αντιμετωπίζει το πρόβλημα της κατάλληλης και
επαρκούς έκτασης, διότι τα 107 στρέμματα
δεν είναι αρκετά, χρειάζονται σχεδόν τα διπλάσια για τις διαστάσεις των μονάδων
που ούτε αυτές αναφέρονται έστω επιγραμματικά, πόσο μάλλον όταν μαζί με τη ΜΕΑ
στην Καλλιρρόη θα κατασκευαστεί και η ΜΣΔ!!! αντί για 1 ή 2 ΣΜΑ σε ενδιάμεσες θέσεις.
(ε) Στη ΜΠΕ με βάση την πολυκριτηριακή
ανάλυση εξετάστηκαν δύο θέσεις ως σενάρια, αφού απορρίφθηκε η τρίτη κοντά στην
Οιχαλία (ως αναδασωτέα) ήτοι:
- Σενάριο 1 για τη θέση 2.1. «ΚΑΛΛΙΡΡΟΗ» 5,73, για τη
θέση 2.2. «ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΑ» 5,68 δηλαδή διαφορά 0,5.
- Σενάριο 2 για τη θέση 2.1 «ΚΑΛΛΙΡΡΟΗ» 5,54 και για
τη θέση 2.2. «ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΑ» 5,49 δηλαδή διαφορά πάλι 0,5.
με προτεινόμενη θέση τη 2.1 ως
ενδεδειγμένη λύση για τη ΜΕΑ. Με βάση και την εισήγηση του Σ. Παναγιωτόπουλου
(Περιφερειακού Συμβούλου) η βαθμολογία της συγκεκριμένης θέσης θα έπρεπε να
είναι διαφορετική, δηλαδή:
§
υψόμετρο, 130m – 250m, βαθμός 9 αντί 10.
§
οπτική απομόνωση, ορατή θέση από οικισμό Καλλιρόη, 1,5 αντί 3.
§
δασικές περιοχές, δασική έκταση, 5 αντί 10.
§
οικιστική πίεση, οικισμός > 1,5km, 1 αντί
5.
§
κτηνοτροφική δραστηριότητα, μέτρια κτηνοτροφική δραστηριότητα, 8 αντί 10.
§
τρόπος πρόσβασης, διέλευση από επαρχιακό δίκτυο, 8 αντί 10.
§
απόσταση από την εξυπηρετούμενη περιοχή, μεγάλη απόσταση από Καλαμάτα, 1
αντί 3.
§
κοινωνική αποδοχή, μέτρια έως
μικρή, 5 αντί (τουλάχιστον) 7,5 η οποία επηρεάζει την ιεράρχηση των θέσεων,
καθόσον με την τελική βαθμολογία, φαίνεται ξεκάθαρα ότι προκρίνεται η θέση 2.2.
«ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΑ» στη 2η Υποενότητα, π.χ (θέση 2.1, σενάριο 1, βαθμ. 5,15,- θέση 2.2., σενάριο 1, βαθμ. 5,85,
διαφορά 0,70 και αντίστοιχα θέση 2.1, σενάριο 2, βαθμ.5,05 και θέση 2.2,
σενάριο 2, βαθμ. 5,67. Διαφορά 0.62).
(στ) Για να υπάρχουν αξιόπιστα
αποτελέσματα σε μία προμέλετη τέτοιας υφής, απαιτείται η χρήση λογισμικών
εργαλείων (πουθενά δεν αναφέρονται στη χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων
Πληροφοριών) και ψηφιακών στοιχείων για την αναζήτηση των πλέον κατάλληλων θέσεων
δημιουργίας ΜΕΑ. Η συναινετική ή μη στάση των άμεσα ενδιαφερόμενων ΟΤΑ
σχετίζεται και με την παροχή αναλυτικών στοιχείων κόστους μεταφοράς, ανά ΟΤΑ
και συνολικά, που βέβαια θα προκύψουν από τη βελτιστοποίηση του σχεδιασμού του
συστήματος μεταφοράς για κάθε εναλλακτική θέση (συνδυασμός με αξιόπιστα
στοιχεία απόδοσης – ισοζύγια μάζας και ενέργειας, κόστους απασχόλησης ως τελική
αξιολόγηση των εναλλακτικών διαχειριστικών λύσεων). Όταν αποφασιστεί η
δημιουργία μίας ΜΕΑ πλησίον κατοικημένων περιοχών με συνέπεια την καταβολή
ανταποδοτικών τελών (γιατί ποσοστό θα οριστεί ;;; ) πρέπει να εξεταστεί αν τα
τέλη υπερβαίνουν το κόστος μεταφοράς των απορριμμάτων διανύοντας μεγάλες
αποστάσεις.
Αθήνα, 04/02/2014
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)